Metal Nerdism Vol. 10: BLOOD & STEEL - 20 EPIC-er METAL songs to make you raise a sword.

It's not the best ones or the greatest ones, even if a few of them are undeniable champions. It is the 20 EPIC-er METAL songs to make you raise a sword (or an axe... or a hammer) according to Crystal Logic. There is just ONE RULE: One song per band. We don't want to present a list with 20 songs written by Quorthon or the Shark.

by Andreas Andreou

 

It is said that there are no specific rules to define Epic Metal and even if the correct term is Epic Heavy Metal, there are still bands, albums and many songs that are simply Epic Metal. A few of them will be found below. So, what's Epic (Heavy) Metal? The number 1 song in the list below sums up everything but it is more. Lyrics are also a part of it. You know them, name it battles, warriors, fantasy, sword & sorcery, mythology (even folklore), historical events, ancient times, mostly things that offer escapism. Epic Metal though has also the deep and academic approach of modern bands such as Atlantean Kodex and their unique lyrical approach that gives to this so-called sub-genre a quality that requests a devotion in order to approach it and understand it. At the end of the day, Epic Metal can be something more than simple "escapism" and it doesn mean of course that you should go out in the streets wielding a sword!

Roots? Many. It is about bands but mainly songs, and also the visual aspect. The roots in the '70s heavy and rock don't have many differences than the ones of Power Metal, so let's just add songs like Rainbow's "Stargazer" and Ronnie James Dio lyrical approach, Black Sabbath's "Supertzar" and the galloping rhythm of "Children of the Grave", Led Zeppelin's "Immigrant Song", a few more '70s songs of Uriah Heep, Judas Priest, Rush and Scorpions, the imagery of cover arts from bands such as Dust (Hard Attack, 1972) and Molly Hatchet (Molly Hatchet, 1978), and this is just the top of the ice cube, since there were more less known bands here and there. The New Wave of British Heavy Metal leading to the '80s and Black Sabbath's Heaven and Hell was the foundation upon which bands like Manilla Road and Manowar shaped part of their characteristics.

The first ones? I guess we all agree that bands such as Manilla Road, Manowar and Warlord can claim the "Epic Heavy Metal" term as the leaders without adding any "proto-metal", "proto-epic", "proto-whatever" this thing is, bands. When was this term firstly used? We will discuss it in the last songs of the list below.

A few diverse and controversial choices are a must sometimes, so the list goes like this:


20. BATTLEROAR - Hyrkanian Blades

For us, old fans of Battleroar the debate for the best album was always Age of Chaos or To Death and Beyond... but I was always with the later since there was one of the greatest epic heavy metal openers ever ("The Wrathforge") and songs like "Hyrkanian Blades". Huge band in the underground epic metal scene back then, but it was never the same after the third album. It was just a different act.

Check also: RAVENSIRE - Drawing the Sword


19. SOLSTICE - To Ride with Tyr

I am always trying to find ways so I can add something from Solstice in every list. This wasn't very difficult this time, so Mr. Rich Walker is here, with this epic (doom) metal masterpiece from Halcyon EP. "We die as brothers, and ride with Tyr".

Check also: ISEN TORR - Mighty & Superior

18. TWISTED TOWER DIRE - Axes & Honor

Taken from the third album of one of the best bands of the true new wave of traditional heavy metal movement that took shape a few years before bands like Enforcer led the way, "Axes & Honor" is a glorious anthemic epic heavy metal song. Grab an axe and held it high!

Check also: CRUSH - Kingdom of the Kings


17. DOMINE - The Aquilonia Suite

That song could be higher in the list but having also the music of Basil Poledouris heavily added it would be unfair for all the rest. Conan the Barbarian is the key element here and Domine more or less offer us their epic heavy metal take on the John Milius' film with Arnold Schwarzenegger in the leading role. Perfect from start to finish, the 11-minute epic is a highlight in Domine's impressive catalogue.

Check also: IRONSWORD - Cimmeria


16. CIRITH UNGOL - Nadsokor

"Mighty warrior raise your sword against the seething chaos horde" is the first line and the voice of chaos brings an archaic and mystical aura that only Cirith Ungol had in specific moments of their albums. One Foot in Hell is definitely not the best Ungol album (that one is King of the Dead for all of the older Ungol fans) but "Nadsokor" is one of their epic-er songs that's also has been covered in the debut album of the following band in No.15.

Check also: STONE DAGGER - The Siege of Jerusalem


15. DOOMSWORD - Heathen Assault

DoomSword is one more of the bands that can be labeled simply as "Epic Metal". They have the doom element in their music (and name) but this is just pure epic metal because playing slow metal music doesn't really make you doom metal. "Heathen Assault" sums up the essence of the band. The band's music is forged in tales of steel and battles, the triumph of the conqueror and the blood of the conquered.

Check also: BLOOD COVERED - Memories Through Centuries...


14. WRATHBLADE - God-Defying Typhoeus

Wrathblade is the most underrated epic heavy metal band ever. Everyone, more or less, has taken the credit it deserves but Wrathblade still haven't. Following the band from their early years and having seen them live numerous times (almost everywhere) before even releasing the debut album Into the Netherworld's Realm (2012), I was confident that this album was going to rule. And it did. The opening track "God-Defying Typhoeus" was a live favourite (just like "Reins of Doom") before even the album was released, among the few fanatics of the Athenian legion. A different kind of lyrics, epic but different and unique, the most suitable voice for their epic music, huge riffs and an excellent rhythm section, a lack of guitar solos and keyboards that adds an archaic and barbarian feeling, and the perfect production for their stuff. Wrathblade is the real epic heavy metal deal.

Check also: TALES OF MEDUSA - Bade the Myrmidons


13. ATLANTEAN KODEX - The Atlantean Kodex

There are many songs you can add here from Atlantean Kodex, but this anthemic epic heavy metal track is the hymn of the Kodex battalions and having seen live many times the German epic metal armada, it is also a live favourite. Atlantean Kodex is a very special epic metal band, the greatest one of the new era alongside Eternal Champion, but their approach differs and makes them really unique. It is the overall aesthetic element of the music, the lyrics, and the band's physical products. The band is already considered as one of the greatest in epic heavy metal and in the years to come, the new generations will view them as masters of their game. Still though, don't get fooled, the music of Atlantean Kodex is not a game, it is a form of art and at the same time, pure and regressive metal. Behold the fire, behold the force.

Check also: SCALD - A Tumulus

12. ETERNAL CHAMPION - I Am the Hammer

What Eternal Champion did with The Armor of Ire is bring back the way one album could change the scene instantly. That was the underground metal scene of course, but it really changed. Instantly. It was the moment where people thought "I can do that, too!". No one really did it so far but many tried. Others failed, others came close but still to this day, Eternal Champion stands as the greatest modern epic heavy metal band. A band with a songwriting and sound that influenced many and brought back to the USA a new generation of fans wanting traditional metal. The album's opening track "I Am the Hammer" is a modern totemic epic metal monument.

Check also: SMOULDER - Ilian of Garathorm

11. LORDIAN GUARD - War in Heaven

"And lo, Michael with sword in hand, he leads the Lordian Guard to slay, to damn"... that one, was the line that stuck in my head the first I listened to this song. It was during the pre-internet era where there was a rumor that "Bill Tsamis is coming back with Warlord". It wasn't Warlord though but the shock of listening to that album was one of the biggest in my life. It still has a very special place in my heart and adding blasphemy to the Christian themes Tsamis was dealing with back then in his lyrics, I listened more often to Lordian Guard than Warlord nowadays. Nothing really bothers me in Lordian Guard and I can't imagine those songs with another voice, arrangements, even "drums". "War in Heaven" is one of the greatest songs Tsamis ever wrote. And no, the version in Warlord's Rising Out of the Ashes is not a better one. The way William has added the keyboards in the Lordian Guard version is unmatchable and perfectly suitable with his guitars, plus Vidonne's theatrical voice sounds like descending from the sovereign sky forth God's command.

Check also: BLACK SWORD THUNDER ATTACK - Evil Sorcery


10. YNGWIE J. MALMSTEEN - I Am a Viking

Speaking of the roots of power metal, what Yngwie Malmsteen did with his first two albums, is one more of the most important steps to the evolution of the genre alongside the early years of Europe. And while in Sweden you have Heavy Load standing at the top of what we're talking about here, "I Am a Viking" is just a pure epic heavy metal masterpiece coming from one of the greatest albums ever made. When maestro Malmsteen was writing music for a line like "I'm a Viking, I'll walk all over you and by my sword you will die", he definitely felt like the ruler of this world. He probably still feels like that even if there aren't any vikings in Florida.

Check also: HEAVY LOAD - Singing Swords


9. BROCAS HELM - Fly High

You can't understand Brocas Helm if you weren't raised with underground metal. And if you joined the epic heavy metal wagon and the underground scene in a later age during the social media, you still can't understand the true essence of underground metal. Sorry, but that's true. Brocas Helm is the ultimate underground metal band. It's not the best, but it's the essence of everything underground metal stands for. Among their catalogue, "Fly High" stands as the ultimate anthem of epic heavy metal with the insane opening lead and its galloping riff. The galloping riff, the riff that sounds like horses riding is one of the elements that makes a song "epic heavy metal" as long as it has the suitable lyrics too. There you go! You have another definition too!

Check also: STEEL ASSASSIN - Spartacus


8. RUNNING WILD - Conquistadores

Running Wild are mostly known for their pirate era, often labeled just as a Heavy Metal band but they really have played almost everything between heavy, speed, power and epic metal until the mid '90s with an unmatchable sequence of 10-rated-out-of-10 albums. And while their heavy metal from 1989 up to 1995 is more "power metal" than the majority of American bands labeled as such, they always had a few raise-fisting epic power metal hymns like "Conquistadores" with its anthemic chorus and the powerful leads that put to shame most of your favourite bands. If someone considers bands like Fifth Angel as "power metal", then Running Wild is ultra power metal. So what's our beloved German band? The ultimate soundtrack to hooliganism, one of the few bands that makes you raise your fist (and sword sometimes) in the air all the time and breaking stuff. Any kind of stuff. "Conquistadores" is an epic heavy metal hymn.

Check also: JAG PANZER - The Moors


7. VIRGIN STEELE - The Burning of Rome (Cry for Pompeii)

Often labeled as the bigger rival of Manowar in the '80s, Virgin Steele that decade didn't really have the "total" epic heavy metal album but they definitely had the songs! Released the same year with Manowar's Kings of Metal, Age of Consent didn't even come close but among a few others it had "The Burning of Rome (Cry for Pompeii)", one of the greatest Virgin Steele songs ever, coming from an uneven album that became better with its 1997 re-release and the addition of bonus material such as the "Perfect Mansions (Mountains of the Sun)" song. While David DeFeis' band met its bottom by entering the '90s with the album Life Among the Ruins and its suitable title, the following albums established them as one of the greatest American epic heavy metal bands. Still though, no one can deny that if you'll make a short list with the best Steele songs, there's a strong possibility most of them coming from the '80s, including the one mentioned here in the top.

Check also: BLACK KNIGHT - Warlord's Wrath

6. OMEN - Teeth of the Hydra

The 3-out-of-3-row-of-albums Battle Cry, Warning of Danger and The Curse is one of the greatest in the field of epic heavy and power metal. The excellent songwriting, the A-male voice of J.D. Kimball, the master riffing and the pounding rhythm section pretty much sum up that advert used to promote The Curse writing "Tired of bands that are better looking than your girlfriend? We have the answer: Omen. True Metal returns to L.A." Having once more the term "true metal" used since the '80s already, The Curse is the better sounding Omen album so far including also one of the best metal drum sounds ever, even if most of the people will give to one of the two previous ones the "best Omen album" tag. No argue with that. Still though, "Teeth of the Hydra" is one of the strongest candidates for "best Omen song". And you can't argue with that, too.

Check also: OVERLORDE - Keeper of the Flame


5. WARLORD - Deliver Us from Evil

There weren't so many metal musicians in the '80s so unique and talented like William J Tsamis. Since the early Warlord songs you always had a different kind of approach in melody and lyricism that's weird how it didn't create a legion of bands influenced by that style. A truly ahead-of-its-time guitarist and composer with an unmatchable guitar tone and style recognizable at once. Huge part of the Warlord's music was always drummer Mark Zonder too, something you can easily understand by listening to "Deliver Us from Evil", one of the most iconic Warlord songs, and Epic Heavy Metal in general.

Check also: AGATUS - Perils of the Sea (Pt II) 

 

4. MANILLA ROAD - The Veils of Negative Existence

Mark Shelton is one (if not The One) of the most important key figures of epic heavy metal. The third Manilla Road album Crystal Logic (1983) is one of the cornerstones of this so-called sub-genre and Manilla Road is the band responsible for all those epic (heavy) metal bands formed over the last 20 years. The line "I will never put my sword down, I will never run away" is so effective that stuck in your head for eternity from the very first moment. And every time you're listening to one of those classic '80s Manilla Road albums, you rediscover the essence of epic heavy metal. Mark Shelton was always a person that never stopped following the metal scene and always was listening to new bands and albums. From the early Rush-and-Sabbath influenced albums, to the Angel Witch and NWOBHM influence you can catch in Crystal Logic, the Shark never stopped breathing metal, just like that "Metal is dead so I've heard but not while I'm still above ground" line in "Dig Me No Grave" from 1990's The Courts of Chaos. Most bands that were changing in the history of metal music from 1980 onwards, were just getting "softer" and less aggressive, while Manilla Road (with the addition of drummer Randy Foxe) echoed the changes and were getting more aggressive leading to the almost-thrashy Out of the Abyss album of 1988. "The Veils of Negative Existence" is another mythical song in the band's catalogue, that became extremely influential for many bands, including the one you will see in Number 3...

Check also: THUNDER RIDER - Blackwing


3. CANDLEMASS - A Sorcerer's Pledge

Have you ever thought that the album Epicus Doomicus Metallicus is probably the first official time where you see the origin of the term "Epic Metal"? This is definitely the birth of Epic Doom Metal (that wasn't widely used until the '90s) but most likely, it is also the moment when Epic Metal made its first appearance as a term. We're in 1986, Manowar have already started their "Death to False Metal" crusade and since there is "false metal", there's also "true metal" (whatever that means), right? The "true metal" term has also been used in metal magazines and fanzines in the mid '80s but has the term "epic metal" been used before 1986? Is it written anywhere?

We used to keep terms since their first appearance but sometimes this is blurry. For example, Possessed used the "Death Metal" term for their same-titled demo in 1984 and the "Death Metal" song also appears in the Seven Churches album of 1985, so we use to have this as a starting point but already in 1983, editor Bernard Doe of Metal Forces magazine writes, "Hellhammer take the meaning of Death Metal it its extreme" reviewing (burying actually) the Triumph of Death demo of Hellhammer. So, this term is already used. Might happened with Epic Metal too, but it wasn't widely used until Greek Metal Hammer's editor and shady character Charis "Sun Knight" Prasoulas started using that term and later it was spread from Greek metal fans influenced by his texts, around the globe through letters and tape trading, so after a while, you could see this term also used in Italy, Germany and more countries, leading to a whole new underground movement and later, even bands that described their music as "Epic Metal".

Candlemass' Epicus Doomicus Metallicus is the beginning of Epic Doom Metal, but the closing track "A Sorcerer's Pledge" can also be described as one of the greatest epic metal songs ever. A dramatic song separated in three parts. Starting with the acoustic first part that sets the atmosphere, the second epic part of "a tyrant that will conquer, so spoke the wise, of the day when the sorcerer will rise" and the third part that brings the atmosphere of the opening part with the exceptional use of keyboards and the ethereal female anthemic chanting sealing those ancient halls.

Check also: SOLITUDE AETURNUS - Opaque Divinity

2. BATHORY - Song to Hall Up High / Home of Once Brave

There are many Bathory songs you can add here and even if we're talking about two tracks, this will always be one song. Quorthon has managed to shape different metal sub-genres and has been called innovator of both Black Metal and Viking Metal. But his "viking metal" is actually what we can call "Epic Metal" in its purest form. This is not epic heavy metal or epic black metal, this is just Epic Metal. He did it with his albums Hammerheart, Twilight of the Gods, Blood on Ice and both parts of Nordland. So, if viking metal nowadays is something you can call bands such as Amon Amarth, then Bathory is definitely something else, even if Quorthon created this sub-genre.

Music is a form of art. Art has many forms and ways of expression. Art can be a mirror of life, art can be escapism, art can just be the expression and feelings of the artist. The artist's will and/or need to express specific ideas, visions, feelings. And just like there are no boundaries in art, there are also no rules and/or guidelines of how an artist should express its art. Not everyone can understand that a few of the greatest forms of art were created through the feelings and the need the artist wanted to express. Art is not about only following a specific guideline of how you "must" sing, perform, write, paint, act, dance, paint, create. There is not only one way. And Quorthon was a unique artist that never really followed the way you "must" follow, that's why his art will remain forever, creating legions of bands and musicians influenced by him and the sub-genres he shaped. A true artist that surpassed his imperfections with a remarkable epic metal songwriting that breaks the boundaries of simple "songwriting" and becomes a wormhole to an age long gone. 

Check also: ZEMIAL - In Monumentum (Stone of the Ages)

 

1. MANOWAR - Secret of Steel

The epitome of Epic Metal.

 

 

Metal Nerdism Vol. 8: Top 10 (+1) drum sounds in metal music.

How many times have you listened to an album and besides each one's widely or personal reception, you recognize a specific element that sounds great? We don't want to write again about "great" singers or albums with the "best" guitars or the "best" solos, since there are probably many out there in magazines or the internet.

We're always trying to aim for something different, so this time we will present you a Top-10 (+1) of the greatest drum sounds in metal music according to Crystal Logic. A few of them can also be identified as albums you can also see in different "top" lists but note that we're not talking about best albums but about the best drum sound.

Still though, it is important to mention that besides the fact that a few of them were already in my mind as the "best", I revisited them again and in each album you can see the audio reference. What is most important is that these albums can only be listened in the physical format in order to feel and get the true magnificence of each one, and not in YouTube (even if we will add a link for a "glimpse") or torrents. After all, we need to mention that we're not taking seriously deep discussions about similar articles when the person in front of us is listening to music only through YouTube. It sounds elitistic but that's the truth, sorry.

written by Andreas Andreou

1. Mayhem - De Mysteriis Dom. Sathanas (1994)

Produced by Pytten. Drums performed and co-produced by Hellhammer. Mixed by Pytten, Hellhammer and Euronymous.

Besides its historical importance, Mayhem's first full-length album has a phenomenal and huge drum sound that is perfected by Hellhammer's supernatural performance. Grieghallen (Grieg Hall) is a concert hall located in Bergen, Norway and named after the composer Edvart Grieg. That facility also had recording rooms and a studio. Pytten’s "Grieghallen sound" is the analogue sound of Black Metal and he understood the "chaos" of those young musicians and what they had in mind. Hellhammer’s drums for De Mysteriis Dom. Sathanas were recorded on the main stage of the concert hall in order to catch that huge sound.

Read about the story of Black Metal and what led to the creation of De Mysteriis Dom. Sathanas.

Audio reference: Vinyl (Deathlike Silence 2020 pressing). In this anniversary vinyl box set, you can also find a book with all the recording information and the saga of the album.

2. King Diamond - Abigail (1987)

Produced by King Diamond. Assisted by Mikkey Dee and Michael Denner. Engineered by Roberto Falcao. Mixed by King Diamond, Andy La Rocque and Roberto Falcao. Drums performed by Mikkey Dee.

A bold and massive sound riding on reverb. Mikkey Dee's performance in Abigail can be identified as one of the greatest in heavy metal history and he recorded most of the album with just a specific part of the music so he could control what he wanted to put on with the less possible interference. Complex and at the same time exactly into-the-point, Mikkey's drumming and sound, added a huge part in the visionaire aura of Abigail, an album that is heavy metal, power metal, progressive metal, horror metal and everything in-between.

Audio reference: Vinyl (Roadrunner 1987 pressing), CD (Roadrunner 2005 deluxe edition), vinyl (Music On Vinyl 2014 pressing).

3. Iron Maiden - Piece of Mind (1983)

Produced, mixed and engineered by Martin Birch. Drums performed by Nicko McBrain.

While someone can say that Iron Maiden is the most iconic '80s heavy metal band, Martin Birch is also the ultimate metal producer of the '80s. Starting with Killers in 1981, he connected his name with the "Maiden-sound" and the greatest albums in the catalogue of the British legend. Piece of Mind, one of the albums that can be identified among the most important cornerstones of influence for what followed (including a huge part of US Power Metal), is heavily connected with THE metal drum sound. Similar to the previous and the next Iron Maiden albums, that sound is the essence of '80s heavy metal drum sound.

Audio reference: Vinyl (EMI 1983 pressing).

4. Omen - The Curse (1986)

Produced by Bill Metoyer and Omen. Engineered by Bill Metoyer. Drums performed by Steve Wittig.

The budget Omen used for most of their albums so far wasn't even close to the budget they had for the drums' recording only, of The Curse. And while Escape to Nowhere will always be an exception in their catalogue for many reasons (recording, too) in 1986 with Bill Metoyer on the sound, Kenny Powell and company recorded their best sounding album with that huge drum sound we surely miss nowadays with all those "same" modern metal triggered productions.

Audio reference: Vinyl (Metal Blade/Enigma 1986 pressing), CD (Metal Blade 1996 pressing w/Nightmares EP), vinyl (Metal Blade 2017 pressing).

5. Candlemass - Epicus Doomicus Metallicus (1986)

Recorded in Thunderload Studios, produced by Candlemass. Engineered and co-produced by Ragne Wahlquist. Drums performed by Mats Ekström.

"Heavy Load's rehearsal room/studio was filthy, remote and cold", Leif Edling wrote in the liner notes for the 2011 CD reissue adding, "but we chose it because Trilogy's and Yngwie Malmsteen's demos sounded just great". In the Behind the Wall of Doom massive 3CD+2DVD compilation, there is a 92-page book written by Per-Ola Nilsson including many interesting stories and facts about the recording of the greatest Epic Doom Metal album, and that's all you need to read. Sounding wise, the drum sound of Candlemass' iconic debut is a grand element of the album, a drum sound that is overlooked and lost over the years because of better productions. Still though, every time I am listening to this album, I can't ignore the fact that this sound is exactly what the greatest Doom Metal album ever needed.

Audio reference: Vinyl (Black Dragon 1986 pressing), CD (Peaceville 2011 pressing).

6. Savatage - Gutter Ballet (1989)

Produced by Paul O'Neill. Engineered by James A. Ball. Drums performed by Steve Wacholz.

What Paul O'Neill did for Savatage and how the band evolved through ups and downs, is one of the greatest chapters in metal music. And while you can read HERE a few interesting bits of this story, that huge and fat drum sound was probably something already set by O'Neill while he was experimenting with the Oliva brothers for the songwriting and performance. Still though, that (probably) easy set up of the drum sound within the Sava-camp remains an example of audio magnificence for most of their albums.

Audio reference: Vinyl (Atlantic 1989 pressing), CD (Atlantic 1989 pressing).

7. Queensrÿche - Empire (1990)

Produced by Peter Collins. Recorded and mixed by James Barton. Drums performed by Scott Rockenfield.

The multi-platinum album of Queensrÿche is the pinnacle of their commercial success but at the same time, it is one of those albums that can combine the commercial sound with artistic elegance. Scott Rockenfield's drumming is one of the elements that added uniqueness and character in 'rÿche's intelligent metal up to Promised Land. From the early years of "Queen of the Reich" up to 1990's "Another Rainy Night (Without You)" the sound of 'rÿche was evolving and changing adding more catchy parts and songs, losing its heaviness in some moments but never its quality, leading to the band's most self-confident album. Without being the band's best album, the production of Empire helped the album's songs and kept Queensrÿche's name high in the charts and the hard rock & metal scene during a period where '80s metal started sounding "outdated" according to media and trends.

Audio reference: Vinyl (EMI 1990 pressing), CD (EMI 1990 pressing).

8. Fates Warning - Parallels (1991)

Produced, recorded and mixed by Terry Brown. Drums and percussion by Mark Zonder.

While audio experts and engineers, producers and drummers have many different opinions, those always come from the professional's side. On the other side, the only thing that probably matters is the sound coming out of your speakers, so if the listener enjoys what he listens to, it doesn’t matter how it was created. With that said, many modern productions might lack the organic, natural and analogue sound of the past (let's say that the "past" is the '70s, '80s, early '90s) still though the sound coming from your speakers can be massive. Or different. What Fates Warning really did with Parallels was something different but don't they always do?

Mark Zonder was always an unpredictable drummer with a unique approach and dynamic that drives against the "classic" heavy metal route. Parallels' production is perfect and Zonder's multi-rhythmic performance is like little songs within the songs but yet, everything is song-oriented and not complex for the listener while he also used electronic drums adding a variety of sounds in the album.

Audio reference: CD (Metal Blade 1991 pressing).

9. Dream Theater - Awake (1994)

Produced, mixed and engineered by John Purdell and Duane Baron. Drums and percussion by Mike Portnoy.

Following the success of Images and Words, one of the albums that changed metal music during the '90s, the decade of experimentation and new subgenres, Awake is free of the triggered snare Dave Prater (producer of Images and Words) used and more or less the "holy trinity" of progressive metal is represented in this list with iconic early '90s albums that shaped the genre, created a new generation of fans and inspiring up to this day with their music, performance and sound.

Audio reference: CD (EastWest 1994 pressing)

10. Armored Saint - Win Hands Down (2015)

Produced by Joey Vera. Mixed by Jay Ruston. Drums performed by Gonzo Sandoval. Drums engineered by Josh Newall and Jay Ruston.

Let's add a modern album, shall we? Not exactly "modern" but how heavy metal should sound in the modern era; Refreshing. I remember playing all the time Win Hands Down at the No Remorse Records' store in Athens, Greece, upon its release. One of those days in 2015, there was Fotis Benardo at the store, drummer of bands like Septicflesh and Nightfall, and also audio engineer and producer. While talking about a project we were working with, I noticed that he was distracted by the music coming from the speakers and he just said, "That's a great drum sound, what is this?" This is Win Hands Down, the album with one of the best sounding drums in traditional heavy metal over the last years. And Armored Saint did it again in the latest album, Punching the Sky.

Audio reference: CD (Metal Blade 2015 pressing)

+1. Metallica - Metallica (aka Black Album) (1991)

I guess that this is an album that can't be missing from any similar list, whether we like it or not. Produced by Bob Rock with James Hetfield and Lars Ulirch, the multi-platinum album of Metallica, one of the biggest selling albums in the history of hard rock and metal music, was recorded over a few months, over many takes, different mixes and a final budget of one million US dollars. We all know what followed and the sound of that album influenced countless releases from Xentrix (Kin) to Paradise Lost (Draconian Times) and beyond.

 

So, what's your favourite drum sound?

OMEN interview - Kenny Powell speaks from the Arena...

While recording the new album "Hammer Damage", the mighty OMEN release through No Remorse Records "Into The Arena", a compilation of live recordings with the original line up and previously rare and unreleased demo recordings. Kenny Powell took a break of the hard studio work and shared with us some thoughts and memories from the OMEN history. 

Bow down to the Axeman!

 

OMEN were formed in Henryetta, Oklahoma in the beginning of the 80s. Then you moved to Los Angeles with Steve Wittig and Jody Henry. What can you recall from your first years in L.A. and how did you join Savage Grace?

That is pretty close to the truth, that line up in Oklahoma was never called OMEN, though several of the songs on “Battle Cry” were based on songs we were working on. There was another member, Roger Sisson on bass and vocals, he was my life long best friend and we learned to play together. He was going to make the move to L.A. with us, but his wife threatened to divorce him at the last minute and he did not go. She divorced him any way a couple of years later and I know he regretted not going for years, it really sucked because when we got to L.A. I could not find a bass player worth a fuck or a singer. After a year of trying to find members, I was asked to join Savage Grace. I agreed to do two records with them, but I was always going back to my own band and everyone knew that. It was a good experience for me and I meet a lot of people in the music business through them, including Brian Slagel.

During that time, you met Brian Slagel from Metal Blade Records and when you parted ways with Savage Grace, Metal Blade decided to work together with OMEN. Why did you part ways with Savage Grace and how did the co-operation with Metal Blade started?

I had made friends with Brian while we were recording the Savage Grace EP. That was before the Evil Music business corrupted everyone and he was a big fan of the two songs I had written for Savage Grace record, “Battle Cry” and “Die by the Blade”. At the last minute the guys in S.G. informed me that my songs would not be on the record, and that was the escape route for me to leave. I called Brian and asked him if he would be interested in signing my project when everything was in place. He immediately told me I had a record deal to get a band together.

How did you find J.D. Kimball and what J.D. stands for? What kind of person was he?

While I was doing the Savage Grace thing, Steve and Jody had started playing in some other start up bands. Jody in a band with Steve Addler, who went on to be in Guns and Roses, and Steve in a garage band that I don't think had ever played a gig. I called both of them up and told them it was time to do what we moved to L.A. for and asked them if they had run across any decent singers. Steve invited me to their rehearsal and I could not believe what I was seeing. Really good band, good songs and a singer that was everything I had been looking for. His lyrics were right in line with what I had been writing and he was not some Hollywood pussy boy. He was Metal! The J.D. stands for John David. R.I.P.

Three classic records followed. Three landmarks for Heavy Metal music. “Battle Cry” (1984), “Warning Of Danger” (1985) and “The Curse” (1986). What can you recall from the recording sessions of these albums and what was your writing procedure during composing?

Those records happened very quickly. There was great energy and we worked very hard, rehearsing almost every night. Jody was living with me and after  borrowing a bass from Brian East and pounding him every day to switch from  guitar to bass we were constantly  writing songs. “Battle Cry” was recorded in 7 or 8 days and the band had only been together for a few weeks. Many of the song ideas had been around for a couple of years so it was not hard to get them in order. We took a little longer with “Warning of Danger” but it was also recorded in only a couple of weeks. “The Curse” was our first time to get a decent budget and take a little time to record. The writing process has always been pretty much the same for OMEN, I usually have my ideas for the music worked out in my head, and sometimes vocal ideas and at least some of the lyrics. Jody was always good for some great bass intros or some times a partial song idea that I would help him finish. As time went on I just let J.D. take over writing most of the lyrics and he would come to rehearsal after we had the music all worked out which worked out great. Unfortunately by “The Curse” problems were creeping in, Jody and J.D. were not getting along and some personal demons were starting to creep in with J.D. That later ended in him having to leave the band.

How were things in your live shows? Did you give headline gigs in small venues? Did you play with big names of that time?

We never really toured back then, not anything like I do now. Little stints of four or five shows sometimes headlining, other times with bands like Metal Church, Lizzy Borden, Fates Warning, Slayer and even Motörhead. Ever few months we would play a show in L.A. Phoenix, San Francisco or Seattle, but we always did well in Texas for some reason. We started getting on some bigger tours after the “Nightmares” EP, but that was when everything started to spiral out of control with J.D. and it was really heart breaking for me after working so hard and accomplishing so much the first 3 years.

How were things in Heavy Metal scene of L.A. during that time?

There were times when I thought it was great and going out to the clubs to see other bands when we were not playing was a great event, a lot of  comradeship  in the scene between musicians, especially with some of the Metal Blade bands. But it quickly changed when things got bigger, friends that I thought were close changed and suddenly it was only business and backstabbing and lies. I had enough of it by 1989 and left for Texas. I miss some of the real friends I made there, like Bill Metoyer, but honestly I am much happier being in Europe these days. The fans and bands seem real and honest over there and really into the music not to hang out and look cool. The music is what counts to me.

“Nightmares” EP followed in 1987 and OMEN appeared somehow more thrash-y in new songs like “Nightmares” and “Shock Treatment”. Meanwhile and during the 1987 shows, you were playing some unreleased songs like “Vicious Attack”, “The Jacket” and “Era Of Crisis”, destined for an album that was never released. Instead of that, Kimball left the band and in 1988 you released “Escape To Nowhere” with different music direction. Can you explain us how were things in the band that year? What happened to these songs, why did Kimball part ways with OMEN?

I have always been a little of a closet thrasher so that was easy to work into some song ideas for “Nightmares”, some day I will probably do a full out thrash song on an OMEN record, but Epic Power Metal is what I have in my heart, I like to think that we helped to invent that genre of music. The songs you are referring to, were written after J.D. left the band, and where going to be on what turned out to be “Escape to Nowhere”. It was originally going to be titled “Era of Crisis” which ironically is the song I have been working on for the past three weeks! An updated version will be on the “Hammer Damage” record. Finally twenty five years later it will see the light of day!

As far as J.D. leaving the band it was a situation that was impossible to continue. I always thought that we would get back together at some point. I loved his song-writing and we made some epic music together. It is a complete shame that it ended the way it did. He never got to see Europe and what he helped to accomplish.

Who was responsible for the change of your music direction in “Escape To Nowhere” (a good album in my opinion), who introduced you the singer Coburn Pharr and producer Paul O’Neill?

I meet Coburn through Steve Wittig, he was a room mate at a house that we were renting, so he kind of knew most of the OMEN songs already.  When things went bad with J.D. we were in the middle of a tour and he flew out and finished the tour. I think if we had done the “Era of Crisis” record with me and Bill Metoyer producing it would have been a far better record, I know what the singer for OMEN needs to sound like within what they are capable of doing better than anyone else, so it would definitely have been something totally different than “Escape...” I guess I will take responsibility for the music style changing on that record, it was not my intention, I was ready to record the heaviest, fastest OMEN record ever and I should have put my foot down on the change of styles. It was my first time to work with a producer and I just got up in the moment of doing something different. I want to make it clear that I have the utmost respect for Paul O'Neill, I think he is a musical genius. He was perfect for Savatage and “Hall of the Mountain King” is to this day one of my very favorite records of all time. I would love to work with him again on something else, I just feel like I am the only one that should produce OMEN, it is my baby and only my warped brain understands how it works!

After that what happened and OMEN disappeared? Did you play live gigs to support this release and how were things between you and Metal blade that time?

The funny thing is that we toured more for that record than all of the other ones combined! “Thorn in your Flesh” was a radio hit in several cities for months and we did probably forty headlining shows, tour bus for the first time, we actually made money for a change. There was no support from the record company, they hated the record, and the crazy thing was that was a song that kept being thrown off the record and I fought to keep it on. It was not even finished, like about half of the songs on that album. Metal Blade pulled the budget after they heard some of the songs.  Thank God for Paul O' Neill, who pulled money from his own pocket to pay for mixing the record. In the end though it was time to put OMEN on hold for a while, I was the only original member left after all of the touring, I did not want to do another record with Metal Blade, and there were three or four records left on the contract, so I just ended everything and asked to be released from the contract, which they did after a few months. It was a very depressing time for me, I realized that no matter how hard I worked at it, I could not control the actions of everyone else and that not everyone had the same passion for the band that I did. Serious reality check!

What have you done until the release of “Reopening The Gates” in 1997 and how did you come up with that album?

I was not going to have another band, too much Pain! I was thinking of producing other bands and writing songs for other artists, so I left L.A. for Dallas, TX to work for a music store chain called Guitar Center. Of course I went to see a band one night, I think it was Steve Stevens of Billy Idol, and I fucking knew I should be playing. I formed a band called Step Child with current OMEN bass player Andy Haas, I wanted to do something more for fun and not something to be so passionate about, it was lighter music, still metal by most people standards, but certainly not OMEN. It started to take off and we did a record and started playing all of the time, it was turning into a real band, had to quit my job etc. It just kind of hit me one day, if I will be serious for something it will have to be OMEN. I really did not know that OMEN had so many people that still loved the music, my son wanted to be involved, which I thought was great, but his heart was more new (at that time) U.S metal, so it kind of went in a little different direction. My heart was old school epic, but I did not want to be a dinosaur either. We did our first Euro tour ever, and every night it was one less new song, two more old songs in the set. Fucking awesome I thought, people really do care about what we did those first three or four years, I am not insane, this really was something special, something to be proud of.

When did you find out about Kimball’s passing?

I received an e-mail from his brother, maybe one or two days after he passed. I had been trying to find him for a couple of years, I wanted him to go to Europe and see what he had accomplished, I wanted to write new songs together and release an album. He had just kind of disappeared and no one that I knew could find him. His brother told me that John had been following OMEN on the internet, and wanted him to contact me after his passing, that he thought it was great that I had kept it going and that being in OMEN was something he was very proud of. Apparently he had been sick for some years, and I wish that he would have contacted me, I would have done what ever possible to get some last songs with him before it was to late. The “Into the Arena” project was something that I wanted to do to honor him. Unfortunately there were very few live recordings of OMEN With J.D. and they are probably sitting in the Metal Blade vaults. Steve Wittig found a cassette tape of the monitor mix from a show in San Antonio Texas from around 1986 and sent me a copy. It was in horrible condition, out of phase, some gaps in the songs where the monitor guy was cutting it off and on, but all I had of him live. I worked on this for over a year, finding a little slice to move in from another part of the song to fill the hole, recording it over and over again to pick out music or voice, so I could up the E.Q. So as to hear everything. There are no overdubs of new music, everything is from that shitty cassette and am very proud to have brought it back to life so fans can hear it after all of these years. And by the way, the new OMEN record that will be out soon “Hammer Damage” that was the name of a certain garage band all those years ago, it will be my final recorded tribute to Mr. Kimball, but I know he will be with us in spirit every time we all sing along to songs like “Teeth of the Hydra” or “In The Arena”.

Your latest studio album (until now, August 2012) is “Eternal Black Dawn”. Give us all the info about its release and the years that followed with all the live shows around the globe, South America, Germany, Greece and festivals like Keep It True and Up The Hammers.

I feel that “Eternal Black Dawn” was an important step in getting OMEN back on track. I did all of the recording myself at the OMEN studio and it was a great learning experience. It took Kevin a while to get into the OMEN style, but I felt like he did a good job, I just kept sending him back home with the first three records until it clicked. It open a lot of doors for the band and I was hoping to keep that line up for the next record. But as I have found out from the past, not everyone shares the passion. Rick and Andy were the first to leave, Rick to start his own business, Andy had Three kids to raise, Kevin stayed on for a lot of the tours, but when we started to work on the new album, it was apparent that his priority was his own band. I can relate to that, I did the same with Savage Grace, and I just did not want to work around his busy schedule. I wanted the new OMEN record to be the number one priority. All in all, EBD was a good experience for me.

“Eternal Black Dawn” singer Kevin Goocher left the band, George Call from ASKA came, you gave lot of live shows together and I really liked his voice, and now a new singer is in the band, Matt Story. How did you meet Matt and what the future holds for OMEN.

To set the record straight, two people have left Omen on their own, Rick Murray, and Andy Haas. Andy is back in the band, his kids are old enough now to not need constant attention. I hate changing members worse than anything else in the world, especially singers, which I seem to have bad luck with. I don't like to air dirty laundry, I don't find it productive. If you want to be in OMEN, I expect only one thing, if you commit to something then I expect that you will do everything in your power to live up to those commitments. This is my life now, I have dedicated myself to OMEN for as long as I can physically continue to do it. As I have said, I know that everyone is not as committed as I am, I do not expect that. With the exception of the last three members, I hold no ill will towards anyone, but time and again people made commitments, that ended up costing me, or I should say my wife, who bust's her ass for me to be able to do this, thousands of dollars, damaged my reputation, which is the most important to me, because anyone that knows me, knows that if I say I will do it, I will do it or I will die trying. I tried everything in my power to get the last singer on the new album, but after three years of trying, I got a half ass effort on one song, and the excuses that, “don't really want to do this, because it does not matter what I do, people will say it is not as good as J.D. lets just keep touring with the old songs”. I don't need that, I still have a lot of gas in my tank, and I will never stop playing those songs, I love them. I am super happy with what Matt has done on the new record. He actually listens to what I have to say and I hope he is the last singer in OMEN, but I know the facts, you don't make any money in this band, people have families, travelling is a bitch and not for pussies, I always tell everyone, it is 23 hours of hell for one hour of glory, you better be willing to pay that price or you will not last long. For me, it's well worth it, and would not want to do anything else with my life.

Which are the mistakes of your past, that knowing them now, you would change?

You can not change the past, you can only hope to learn from it.

And which are the best moments in OMEN history?

Those are still to come!

This interview is also published in the limited to 100 copies 

"Into The Arena" box set - 2012

Flaming Metal System

Heavy Metal. Mουσική, στάση ζωής, φιλοσοφία, διασκέδαση, κάτι διαφορετικό για τον κάθε ακροατή και φίλο αυτής της μουσικής. Kάποτε, ήταν κάτι παρεξηγημένο για κάποιους, υπερτιμημένο για άλλους. Έχουν ενδιαφέρον οι συζητήσεις που κάνουμε μεταξύ μας, βάζοντας σε αντίπαλα στρατόπεδα μπάντες και ιδιώματα για να αποδείξει ο καθένας ότι αυτό που ακούει αυτός είναι το καλό και το σωστό. Το αποτέλεσμα είναι πολλές φορές οι συζητήσεις να καταλήγουν σε ανακρίβειες και λαθεμένες εντυπώσεις. Ενίοτε ξεφεύγουμε και από την ουσία των πραγμάτων, το Heavy Metal - τη μουσική. Κάποιες φορές δεν φταίμε εμείς για αυτό, αλλά οι ίδιες οι μπάντες που ξεφεύγουν από αυτό που λέμε Heavy Μetal, αποπροσανατολίζοντας το κοινό. Για κάποιους φταίει η ίδια η τέχνη, η οποία δεν έχει όρια. Αυτά τα όρια θα προσπαθήσουμε να βρούμε, τις διαφορές, τις ρίζες, το τι μπορεί να είναι κοινώς αποδεκτό, κάποιες ιδιαιτερότητες και καταστάσεις που επηρέασαν την πορεία του metal και έχει περισσότερη ουσία να μας τις πούνε οι ίδιοι οι μουσικοί. Έγινε μια προσπάθεια να συγκεντρωθεί ένας σημαντικός αριθμός μουσικών με ιδιαίτερη βαρύτητα και μπορώ να πω ότι αυτό κατορθώθηκε. Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσους συμμετείχαν (ακόμα και αυτούς που αγνόησαν την πρόσκληση) και χωρίς να υπάρχει ενιαία γραμμή, ο καθένας κατέθεσε την άποψή του, βάζοντας τη δική του πινελιά στον πίνακα που ονομάζεται Heavy Metal. 

Πρωταγωνιστούν:

Mark Shelton (Manilla Road), Jack Starr (Virgin Steele, Burning Starr, solo), Mark Zonder (Warlord, Fates Warning), Joey Vera (Armored Saint, Fates Warning), Devon Graves (Psychotic Waltz, Dead Soul Tribe), Ron Jarzombek (Watchtower, Spastic Ink), Mark Briody (Jag Panzer), Kenny Powell (Omen), Steve Wittig (Omen), George Call (Aska), D.C. Cooper (Royal Hunt, Silent Force, solo), Zak Stevens (Savatage, Circle II Circle), Chris & Tino Troy (Praying Mantis), Carl Cadden-James (Shadow Gallery), Jeff Lords (Crimson Glory), Ken Erb (Shok Paris), Joe Floyd (Warrior), Joe Comeau (Liege Lord, Annihilator), Juan Garcia (Agent Steel), Tore Østby (Conception, Ark), Henrik Flyman (Evil Masquerade, Moahni Moahna), Mats Leven (Krux, Therion), Christian “Chritus” Lindersson (Count Raven, Saint Vitus, Lord Vicar), Lars Johansson (Candlemass), Bårt “Faust” Eithun (Emperor, Mongo Ninja), Robert Garven (Cirith Ungol), Howie Bentley (Cauldron Born, Briton Rites), Philip Swanson (Hour Of 13, Seamount, Briton Rites), Brent Sullivan (Slauter Xstroyes, Spirit Web, WinterKill), Randy Barron (Tyrant’s Reign, WinterKill), Greg Hill (Dammaj), George Tsalikis (Zandelle), Paul van Rijswijk (Hammerhawk, Emerald) και Marta Gabriel (Crystal Viper).

Συντονισμός: Ανδρέας Ανδρέου

Θεμέλια, επιρροές και επιδραστικές μπάντες.

Πόσο πίσω θα πάμε για να βρούμε τις ρίζες και την έννοια του Heavy Metal; Στους Judas Priest, τους Black Sabbath και την Αγγλία των '70s; Στο “Born To Be Wild” και το “You Really Got Me”, τους Cream και τον Jimi Hendrix; Στη νουβέλα “The Soft Machine” του 1962 από τον William Burroughs, με τον χαρακτήρα “the Heavy Metal kid”; Στους κιθαρίστες του rock n roll ή στα blues της Ορλεάνης; Στην εφεύρεση της ηλεκτρικής κιθάρας από τον Adolph Rickenbacker στην Αμερική, το 1930; Τις αυτοσχέδιες κιθάρες στην Αφρική ή τη κλασική μουσική; Στην ανακάλυψη του τροχού και της φωτιάς; Όπου και να φτάσουμε, ενδεχομένως να βρούμε ένα λιθαράκι, αναλόγως με το τι θέλει να πιστεύει ο καθένας, αλλά οι ογκόλιθοι βρίσκονται σε κάποιες βιομηχανικές ζώνες της Μεγάλης Βρετανίας. Για την δημιουργία του συγκεκριμένου ιδιώματος όμως, δεν μπορεί να ευθύνεται μονάχα ένα τυχαίο γεγονός ή μια μόνο μπάντα, αλλά ένας συνδυασμός καταστάσεων, επιρροών, τάσεων και βιωμάτων. Σημαντικό βέβαια, είναι και ποιοι ήταν αυτοί που έπαιξαν πρώτοι συνειδητά Heavy Metal και όχι τυχαία στα πλαίσια του πειραματισμού και της εξέλιξης, όπως έκαναν πολλά σχήματα της δεκαετίας του '70 με ρίζες στα blues, το rock n roll και την ψυχεδέλεια. 

Στα '70s, ο ήχος άρχισε να βαραίνει, αν και έλειπε η σαφήνεια και η καθαρότητα που ξεκίνησε να υφίσταται στα τέλη της δεκαετίας. Μέχρι τότε και με βάση τα δεδομένα που ακολούθησαν στα '80s, μπορεί να πει κάποιος ότι περιπτώσεις όπως των Black Sabbath και των Judas Priest ήταν μεμονωμένες και όχι μέρος ενός κινήματος. Από την άλλη όμως, το κυρίαρχο μουσικό κίνημα που εμφανίστηκε στα τέλη των '70s στην Αγγλία, έχει σαφή ονομασία που υποδηλώνει παρελθόν. New Wave Of British Heavy Metal. Σήμερα, σε διάφορα blogs και forums, εμφανίζονται διάφοροι όροι, όπως proto-metal για να χαρακτηρίσουν έναν ήχο των '70s, που παλιότερα ονομαζόταν (ακόμα και από τις ίδιες τις μπάντες κάποιες φορές) απλώς Heavy Metal. Στα πλαίσια της εξέλιξης και κοιτάζοντας πίσω στο παρελθόν, σε αρκετές περιπτώσεις έχουν αναπροσαρμοστεί κάποιοι χαρακτηρισμοί, ερήμην των συγκροτημάτων τις περισσότερες φορές. Π.χ. όταν πρωτοεμφανίστηκαν οι Watchtower και οι Mekong Delta, τους χαρακτήριζαν ως tech thrash, ενώ μερικά χρόνια αργότερα άρχισαν να αναφέρονται και ως progressive metal. Ειδικά με την είσοδο των '90s, πολλά πράγματα επαναπροσδιορίστηκαν και σε βάθος χρόνου νέα ιδιώματα και υποκατηγορίες εμφανίστηκαν στο όνομα της εξέλιξης, της προόδου και της σαφήνειας. 

Οι Black Sabbath ήταν οι πρώτοι που παρουσίασαν (έστω και τυχαία) την πιο ολοκληρωμένη και σαφή πρόταση που μπορεί να αποκαλεστεί Heavy Metal, με δυνατά και ογκώδη riffs, σκοτεινή ατμόσφαιρα και αντίστοιχη θεματολογία. Είναι η μοναδική μπάντα που ξεκίνησε από την αρχή του 1970, παραμένοντας πάντα στο Heavy Metal (εκτός ελάχιστων εξαιρέσεων που χάνονται σε μια τόσο μεγάλη δισκογραφία), χωρίς να ροκάρει, να πειραματιστεί, να απομακρυνθεί. Δεν οριοθετούν το Heavy Metal τους με ένα τραγούδι ή ένα άλμπουμ επειδή έχει μια τσιρίδα ή ένα γρήγορο riff, ούτε επειδή έγραψαν κάποιον μεμονωμένο στίχο για μηχανές ή τη Valhalla. Για τη δημιουργία της μουσικής τους, έπαιξαν πολλές παράμετροι ρόλο. Μην ξεχνάμε ότι μεγαλώσανε κάτω από μαύρο ουρανό, σε μια βιομηχανική πόλη, με αντίξοες συνθήκες και προβληματική εφηβεία, οπότε, λογικό ήταν να μην ασχοληθούν με χαρούμενη pop και τις χίπικες εμμονές της εποχής.

Σε μεγάλο μέρος της, η μουσική αναζήτηση των μπαντών της εποχής στην Μεγάλη Βρετανία, ήταν και ένα διέξοδο και πέρα από τις άμεσες επιρροές, σημαντικό ρόλο στη μουσική που δημιούργησαν, έπαιξαν και τα βιώματά τους. Άλλωστε, πολλοί από αυτούς, δεν συναντηθήκανε στα κολέγια, δεν είχαν την ευκολία του διαδικτύου για να παρακολουθούν τις εξελίξεις και τις τάσεις. Δεν είχαν home studios, εύχρηστα gadgets και σύγχρονους εξοπλισμούς, ενώ πολλοί δεν είχαν ακούσει καν μουσικούς, τους οποίους, τους καταλόγισε η ιστορία ως επιρροή… 

Εμβληματικές '70s μπάντες, όπως οι Led Zeppelin, δεν μπορούν να μπουν κάτω από την ταμπέλα Heavy Metal, όταν έχουν τόσα πολλά τραγούδια με blues και rock καταβολές, σε αντίθεση με συγκροτήματα όπως οι Iron Maiden, οι οποίοι έχουν σαφή ηχητικό προσανατολισμό. Οπότε μπορούμε να πούμε, ότι παρά τις όποιες blues και rock επιρροές, το Heavy Metal απέκτησε την δική του οντότητα, όταν απαγκιστρώθηκε από αυτές και έγινε απόλυτος και ξεκάθαρος ο ήχος του. Μπορεί να θεωρούμε ότι τα blues και το πρώιμο rock έδωσαν ώθηση στο Metal, αλλά αυτό ήταν τη περίοδο των ζυμώσεων, του πειραματισμού και της αναζήτησης ταυτότητας, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '70. Από τα τέλη των '70s, που ξεκαθάρισαν τα πράγματα, νεώτεροι κιθαρίστες άφησαν στην άκρη τις blues καταβολές των δασκάλων τους, κρατώντας τα στοιχεία που ταυτίζονται με το metal, ενώ αρκετοί από αυτούς μελέτησαν και κλασσική μουσική. Άλλωστε, στη σύγχρονη ιστορία και όσο περνάνε τα χρόνια, όλο και λιγότερο πίσω πάμε, όσον αφορά τις προσωπικές επιρροές.

-Ποιες είναι οι 3 βασικές σου προσωπικές επιρροές;

Devon Graves: Jethro Tull, Black Sabbath, Queen

Henrik Flyman: Για εμένα μάλλον είναι οι Rainbow, Black Sabbath και Dio.

George Call: Η πρώτη μου πρέπει να είναι οι KISS. Μου άρεσε το μακιγιάζ, οι περσόνες, τα θεατρικά και τα πάντα σχετικά με αυτό το συγκρότημα από την αρχή. Έχω διατηρήσει ένα είδος αγάπης-μίσους μαζί τους μέχρι σήμερα, αλλά ποτέ δεν θα τους αφήσω. Η επόμενη είναι οι Judas Priest. Λατρεύω το συγκρότημα και σε αντίθεση με τους KISS, δεν υπάρχει πολύ μίσος ή αντιπάθεια εδώ, ακόμη και οι δίσκοι τους με τον Tim Owens ήταν φανταστικοί για μένα. Η τρίτη είναι οι Iron Maiden, αλλά περισσότερο ο Bruce Dickinson από ότι το ίδιο το συγκρότημα. Νομίζω ότι οι Maiden είναι στα καλύτερα τους με τον Bruce. Μια χαρά με Dianno, απαίσιοι με τον Bayley, για αυτό θα πρέπει να πω ότι ο Bruce Dickinson είναι πιο σημαντικός για εμένα από το ίδιο το συγκρότημα.

Faust: Όσον αφορά το drumming και τη μουσική, η κύρια επιρροή μου είναι το πάθος για το metal. Η ανάγκη να εκφράσω τον εαυτό μου με τη βοήθεια του drumming και στο τέλος, η ανάγκη να εκφράσω τη δημιουργικότητά μου μέσω των συναυλιών και της δισκογραφίας. Στη μουσική είναι όλα σχετικά με τη δημιουργικότητα, την έκφραση και το πάθος κατά τη γνώμη μου.

Ken Erb: Νούμερο 1 θα πρέπει να είναι o δάσκαλος μουσικής στο σχολείο, ο κ. Brennan. Αυτός μου έμαθε να παίζει τρομπέτα. Αναγνώρισε τις μουσικές ικανότητες μου και με ενθάρρυνε να ακολουθήσει μια καριέρα στη μουσική. Όσο για κιθαρίστες, θα ήταν δύσκολο να αναφέρουμε μόνο ένα. Όταν ήμουν νεότερος, είχα μιμηθεί πολλούς μελωδικούς κιθαρίστες όπως τους Blackmore, Schenker, Uli Roth, Wolf Hoffmann, Tipton και Downing. Αυτές τις μέρες έχω επηρεαστεί περισσότερο από ότι είναι στην καρδιά μου και το πώς αισθάνομαι σε μια δεδομένη στιγμή, ενώ συνθέτω μουσική.

Jack Starr: Οι βασικές επιρροές μου είναι ο BB King, ο Albert King και ο Freddy King.

-Ποιες θεωρείς ότι είναι οι 3 πιο επιδραστικές μπάντες στην ιστορία του Heavy Metal;

Howie Bentley: Black Sabbath, Judas Priest και Iron Maiden. Αν το Heavy Metal απομακρυνθεί από τον ήχο αυτών των 3 μπαντών, παύει να είναι Heavy Metal.

Mats Leven: Πιστεύω πως η προφανής απάντηση θα ήταν Black Sabbath, Judas Priest και Iron Maiden.

Philip Swanson: Χωρίς αμφιβολία οι Angel Witch και οι Black Sabbath. Από εκεί και πέρα υπάρχουν τόσα πολλά groups τα οποία θεωρώ επιδραστικά, ανάλογα με την κατάσταση του μυαλού μου. Ένας μεγάλος κατάλογος από NWOBHM συγκροτήματα και 80s underground Heavy Metal.

Steve Wittig: Maiden, Priest και Sabbath.

Lars Johansson: Είναι μια ερώτηση στην οποία παίζει ρόλο και η γενιά στην οποία ανήκεις, αλλά για μένα, όταν πρόκειται για Heavy Metal θα πρέπει να πω: Black Sabbath, Judas Priest και Motörhead. Μην ξεχνάμε όμως και τους Deep Purple με τους Uriah Heep.

Chritus: Πρώτο και κύριο, οι Black Sabbath. Τελεία και παύλα. Δεν με νοιάζει τι υποστηρίζει οποιοσδήποτε άλλος, κανείς δεν ακουγόταν σαν αυτούς την εποχή που ξεκίνησαν. Έπειτα, υπάρχουν οι Led Zeppelin και οι Deep Purple. Εγώ προσωπικά ποτέ δεν ήμουν οπαδός τόσο των Deep Purple σαν συγκρότημα, όσο του Ian Gillan προσωπικά. Δύσκολα μπορεί να αγνοήσει κάποιος το μέγεθος αυτών των μπαντών και τον αντίκτυπο που είχαν.
Ron Jarzombek: Εγώ είμαι περισσότερο “heavy metal” επηρεασμένος από τους Black Sabbath και τους Judas Priest, από τα πρώτα μου χρόνια. Μετά από αυτούς, ενδεχομένως οι Metallica, Iron Maiden, Megadeth και Pantera.
Greg Hill: Ο Ronnie James Dio σε ότι έκανε, οι Judas Priest (Rob rocks!) και οι Metallica.

Jeff Lords: Black Sabbath, KISS και Led Zeppelin.

Chris & Tino Troy: Led Zeppelin, Black Sabbath και Deep Purple.

-Πόσο σημαντικές θεωρείς ότι ήταν οι βάσεις που έθεσε η Αγγλία στο Heavy Metal κατά τη δεκαετία του '70; Θα υπήρχε Heavy Metal χωρίς αυτές;

Faust: Φαντάζομαι αυτό σήμαινε τα πάντα. Μπάντες όπως οι Judas Priest, Iron Maiden, Motörhead και το NWOBHM, έθεσαν τα θεμέλια για αυτό που ήρθε αργότερα. Οι μπάντες αυτές εξακολουθούν να επηρεάζουν και να έχουν αντίκτυπο ακόμη και στις μέρες μας. Οι μπάντες αυτές, χωρίς αμφιβολία, έμπνευσαν συγκροτήματα όπως οι Metallica και οι Slayer, που με τη σειρά τους, δημιούργησαν ένα νέο είδος.

DC Cooper: Νομίζω ότι στις αρχές της δεκαετίας του '70, η Αμερική είχε μια καλή στερεά βάση για τη metal σκηνή με τους Κiss, Angel, Aerosmith και κάποιους άλλους σπουδαίους. Αλλά δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι μπάντες όπως οι Judas Priest, Iron Maiden και Βlack Sabbath έδωσαν το χτύπημα που όρισε το metal… ως metal. Νομίζω Heavy Metal θα υπήρχε χωρίς αυτούς… ή θα μπορούσε να υπάρξει. Αλλά, ποιος θα μπορούσε να πει τι ή πώς θα είχε εξελιχθεί και σε τι. Η μουσική σκηνή θα έχει πάντα πολλές διαφορετικές κατηγορίες και υποκατηγορίες. Είναι δύσκολο να πεις τι είναι τι, πλέον και από πού προέρχονται οι αληθινές ρίζες των συγκροτημάτων.

Paul van Rijswijk: Προσωπικά, θεωρώ ότι τα θεμέλια που έθεσαν τα Αγγλικά συγκροτήματα τη δεκαετία του 70 πολύ σημαντικά. Όταν μεγάλωνα η μεγαλύτερη αδελφή μου και ο αδελφός μου ακούγανε Black Sabbath, Deep Purple, Led Zeppelin, κλπ., και αυτό είχε τεράστιο αντίκτυπο στο μουσικό μου γούστο. Θα έλεγα ότι χωρίς τα riffs του Tony Iommi των Black Sabbath, τη δεξιοτεχνία των Deep Purple και το μυστήριο των Led Zeppelin, ποιος ξέρει τι θα είχαμε τώρα!

-Tι αντίκτυπο είχε η έξαρση του New Wave of British Heavy Metal (1979-1983) στην Αμερική;

Philip Swanson: Μπορώ να μιλήσω μόνο για τον εαυτό μου. Άλλαξε όλη την προοπτική μου για τη μουσική και δημιούργησε ένα τρόπο ζωής και κουλτούρας για μένα.
Howie Bentley: Επηρέασε πολλά συγκροτήματα και αφού το έκανε, άρχισε να διακλαδίζεται σε διαφορετικά είδη. Υπήρξε το δημοφιλές Thrash Metal με συγκροτήματα όπως οι Metallica και Megadeth και υπήρξε το λιγότερο δημοφιλές, αλλά ίσως πιο σημαντικό για κάποιους από εμάς, US Power Metal (υποθέτω ότι έτσι το λένε τώρα, εκ των υστέρων) με συγκροτήματα όπως οι Omen, Malice, Virgin Steele και Helstar.

Joey Vera: Τεράστια επιρροή. Έθεσε τις βάσεις για το thrash metal, το οποίο γενικώς, είναι Αμερικάνικο είδος.

George Call: Από ότι καταλαβαίνω, οι ΗΠΑ μπήκαν στο NWOBHM σε όλη του τη διαδρομή και αυτό έδωσε το εναρκτήριο λάκτισμα για μπάντες όπως οι Slayer, Omen, Metallica, Anthrax, Exodus. Ήταν μια καλή στιγμή για το Heavy Metal.

Το Heavy Metal στην Αμερική τη δεκαετία του '70.

-Είστε από τις λίγες αμερικάνικες Heavy Metal μπάντες που ξεκίνησαν στη δεκαετία του 70. Τι θεωρούταν Heavy Metal στην Αμερική τη δεκαετία του '70 και τις αρχές των '80s;

Mark Shelton: To metal ήταν ακόμη μια νέα έννοια για τις ΗΠΑ στη δεκαετία του 70, αλλά αυτό που θεωρούταν metal τότε, ήταν οι Black Sabbath, Rush και κυρίως συγκροτήματα όπως οι Judas Priest και οι Deep Purple.

Robert Garven: Για μένα το heavy metal και το hard rock είναι εναλλάξιμα είδη. Οτιδήποτε με κοφτές κιθάρες, μπάσο και δυνατά τύμπανα, solos, δυναμικά riffs και φωνή, είναι το ίδιο για μένα. Τώρα υπάρχει γρήγορο metal και death metal που είναι προφανώς διαφορετικά, αλλά για μένα το Heavy Metal πρέπει να είναι βαρύ και να χτυπάει, όπως και ο χτύπος της καρδιάς σου ή παρέλαση λεγεώνας Ρωμαίων… αυτό είναι Metal!

-Υπήρχαν Αμερικάνικες μπάντες στα '70s που τις ονομάζατε Heavy Metal;

Mark Shelton: Οι μπάντες που θα έλεγα ότι έπαιζαν metal τότε, μπορεί ακόμη και οι ίδιοι να θεωρούσαν ότι δεν παίζουν metal. Στην πραγματικότητα δεν υπήρχε κάποια metal σκηνή στην Αμερική μέχρι τη δεκαετία του 80. Περισσότερο hard rock ήταν, παρά metal.

Robert Garven: Πω πω… αυτό δεν είναι δύσκολο. Υπήρχαν άπειρα συγκροτήματα, από αυτά που εγώ αποκαλώ Heavy Metal, τη δεκαετία του '70 και του '80, πάρα πολλά για να τα αναφέρω εδώ, αλλά κάποια από τα αγαπημένα μου ήταν οι: Alamo, Bang, Boomerang, Cactus, Captain Beyond, Demian, Dust, Fuse, Head Over Heels, Hydra, Iron Butterfly, James Gang, Left End Montrose, Granicus, Masters of the Airwaves, Niel Merryweather's Space Rangers, Riot, Stray Dog, Thunderhead, Tin House, TKO, Sir Lord Baltimore, Mountain, Grand Funk Railroad, Kansas, Blue Oyster Cult, Bloodrock, Yesterday & Today, πρώιμοι ZZ Top, Kiss… και αυτά είναι μόνο κάποια που μου ήρθαν στο μυαλό τώρα.

Δεκαετία του '80. Η χρυσή περίοδος του κλασικού Heavy Metal.

-Πόσο σημαντικό θεωρείς ότι ήταν το παραδοσιακό Heavy Metal στην Ευρώπη τη δεκαετία του '80; Και ποιες θεωρείς ότι ήταν οι σημαντικές μπάντες της εποχής;

Chritus: Σημαντικό! Όπως και να το δεις. Πολλές από τις progressive rock μπάντες, από τα τέλη του 60, είμαι πεπεισμένος πως επηρέασαν νεότερες γενιές μουσικών να παίζουν βαρύτερη και πιο σκληρή μουσική. Ενδιαφέρουσα σκέψη, δηλαδή… αυτό που θέλω να πω είναι, φανταστείτε έναν κόσμο χωρίς τους Black Sabbath;! (Γέλια)
Paul van Rijswijk: Κατά τη γνώμη μου το παραδοσιακό Heavy Metal ήταν πολύ σημαντικό στην Ευρώπη την δεκαετία του '80. Στην Ολλανδία, η σκηνή ήταν πολύ ισχυρή και ο καθένας στη σκηνή ήταν σαν μέλος μιας οικογένεια. Εάν συναντούσες κάποιον στο δρόμο με ένα τζιν-γιλέκο και ζώνη με σφαίρες, γινόσασταν αμέσως φίλοι. Υπήρχαν πολλά fanzines, συναυλίες παντού και επίσης πολλά καλά μπαρ και νεανικά clubs που έπαιζαν Heavy Metal. Τα '80s ήταν επίσης καλά για τις Ολλανδικές μπάντες, αφού η κάθε περιοχή είχε τους ήρωες της και οι οπαδοί ακολουθούσαν τις μπάντες παντού. Το Groningen είχε τους Vortex, η Ουτρέχτη τους Martyr και Future Tense, το Haarlem τους Sword, το Heemskerk τους Defender, το Beverwijk τους Hammerhawk (ήμουν 15 ετών όταν κυκλοφόρησαν το πρώτο τους mini-lp), το Hoorn είχε τους Sad Iron και Final Heiress, στην ανατολή υπήρχαν οι Dark Wizard και Emerald, το Apeldoorn είχε τους Together και όλα αυτά είναι μόνο μερικά! Φυσικά, λατρεύαμε όλες τις NWOBHM μπάντες που ήταν επίσης στην ακμή τους εκείνη την εποχή.

Είναι γεγονός ότι οι ηγετικές μπάντες του Heavy Metal, σε απήχηση, διάρκεια και δημοτικότητα, είναι αυτές που κατάφεραν να εδραιωθούν σε Αμερική και Ευρώπη, παίζοντας και στις δύο ηπείρους σε αρένες και μεγάλα ακροατήρια. Αυτές οι μπάντες είναι πολύ λίγες με πιο γνωστά και προφανή παραδείγματα τους Iron Maiden και Metallica. Οι συνθήκες τότε ήταν διαφορετικές και σε αρκετές περιπτώσεις κάποιες μπάντες ήταν αποκομμένες, ειδικά αυτές που ξέμειναν στην Αμερικάνικη ήπειρο.

-Αν είχατε καταφέρει να περιοδεύσετε στην Ευρώπη τη δεκαετία του '80, πιστεύεις ότι θα ήταν διαφορετικό το μέλλον της μπάντας σας; Είχε σημασία αυτό τότε και είχατε επίγνωση της κατάστασης όσον αφορά το Heavy Metal στην Ευρώπη;
 

Kenny Powell: Αν ήμασταν σε θέση να περιοδεύσουμε στην Ευρώπη τη δεκαετία του '80, όλος ο κόσμος μας θα ήταν εντελώς διαφορετικός. Όλα αυτά ήταν λίγο πολύ ένα κρυμμένο μυστικό για εμάς και χωρίς internet εκείνη την εποχή, δεν είχαμε ιδέα πως υπήρχαν οπαδοί των Omen εκεί. Το σίγουρο είναι, ότι και το αρχικό line up θα είχε μείνει μαζί.

Steve Wittig: Νομίζω ότι αν οι Omen είχαν περιοδεύσει στην Ευρώπη την δεκαετία του 80, θα υπήρχε σημαντική διαφορά στη συνολική επιτυχία της μπάντας τότε και σήμερα. Είχε μεγάλη σημασία αυτό τότε και το ξέραμε ότι θα ήταν καλό για τη δημοτικότητά μας. Γνωρίζαμε ότι το metal ήταν μεγάλο στην Ευρώπη και πήραμε πολλά μηνύματα από τους οπαδούς μας εκεί, αλλά τότε ήταν πολύ ασυνήθιστο για μια μπάντα το να περιοδεύσει σε άλλα μέρη του κόσμου αν δεν ήταν πραγματικά μεγάλη. Επίσης, δεν είχαμε δικό μας management και βασιζόμασταν στην Metal Blade για να μας κλείνει τις συναυλίες.

-Πόσο σημαντικό θεωρείς ότι ήταν το παραδοσιακό Heavy Metal στην Αμερική τη δεκαετία του '80; Και ποιες θεωρείς ότι ήταν οι σημαντικές μπάντες της εποχής;

Mark Zonder: Νομίζω ότι οι μπάντες της δεκαετίας του '80 ήταν η αρχή του να φέρουν το metal σε μια πολύ μεγαλύτερη και ευρύτερη αποδοχή και δημοτικότητα από ποτέ. Άνοιξε πολλές πόρτες. Όχι ότι ήταν πάντα τα καλύτερα συγκροτήματα, καθώς πολλά συγκροτήματα από τα τέλη του '60 και '70 ήταν καλύτερα, αλλά άνοιξε πολλές πόρτες. Προφανώς το πιο σημαντικό συγκρότημα για μένα ήταν οι Warlord!

Joey Vera: Ο όρος «παραδοσιακό» δεν υπήρχε στο προσκήνιο μέχρι τα '90s. Σημαντική μπάντα της εποχής ήταν οι Savatage.

Jack Starr: Το παραδοσιακό metal ήταν σημαντικό και νομίζω ότι μπάντες όπως οι Queensryche και οι Fates Warning βοήθησαν σε αυτό. Επίσης, οι πρώιμοι Manowar με τον Ross ήταν μια μεγάλη μπάντα. Τα τρία πιο σημαντικά συγκροτήματα από την Αμερική στη δεκαετία του '80 ήταν οι Riot, Virgin Steele και The Rods.

Ken Erb: Πιστεύω ότι η επίθεση του hair metal στα '80s, επισκίασε το παραδοσιακό metal εδώ στην Αμερική. Όλοι ήθελαν να είναι όμορφοι και να συμπεριφέρονται σαν ροκ σταρ, οπότε η μουσική έκανε ένα βήμα πίσω και έμεινε στην εικόνα. Παρόλα αυτά, υπήρχαν αρκετά μεγάλες παραδοσιακές metal μπάντες στην Αμερική τότε. Οι Metallica, Megadeth, Savatage, Armored Saint, Metal Church, Riot και Queensryche θα μπορούσαν να είναι στην κορυφή της προσωπικής μου λίστας. Είχα τη ευτυχία να περιοδεύσω με τους Savatage όταν ο Criss Oliva ήταν ακόμα στο συγκρότημα και κατά τη γνώμη μου, ήταν ένας από τους μεγαλύτερους κιθαρίστες της δεκαετίας του '80. Μετά τον πρόωρο θάνατό του, το συγκρότημα δεν ήταν ποτέ ακριβώς το ίδιο. Και φυσικά μην ξεχάσω τη metal σκηνή Cleveland τότε. Η Auburn records είχε μια σειρά από καλές metal μπάντες, όπως οι Breaker oι Destructor και οι Purgatory και όλα ήταν μέρος μιας εποχής απίστευτης underground μουσικής για την Αμερική.

Steve Wittig: H μεγαλύτερη metal σκηνή στις ΗΠΑ ήταν το Los Angeles τότε. Υπήρξαν πολλές καλές μπάντες από τη Νέα Υόρκη, ή ακόμα και το Τέξας, αλλά οι δισκογραφικές εταιρίες είχαν υπογράψει συγκροτήματα κυρίως από το Los Angeles. Για ένα μεγάλο μέρος των ΗΠΑ, το metal δεν ήταν σημαντικό, ή τουλάχιστον αυτό σκεφτόντουσαν οι ραδιοφωνικοί σταθμοί και τα στελέχη των δισκογραφικών εταιριών. Στο ποιες ήταν οι πιο σημαντικές metal μπάντες, πρέπει να πω Judas Priest, Metallica και Iron Maiden. Συγκροτήματα όπως οι Accept και οι  Krokus είχαν airplay σε εθνικό επίπεδο, αλλά οι hair μπάντες ήταν πολύ μεγαλύτερες. Οι μπάντες οι οποίες ήταν πραγματικά μεγάλες στις ΗΠΑ ήταν οι μπάντες της αρένας, όπως οι Van Halen, Heart, Aerosmith, Journey και άλλοι.

Kenny Powell: To metal ήταν μεγάλο εδώ στη δεκαετία του '80, αλλά πολλά από αυτά δεν ήταν πραγματικό metal. Περισσότερο το ποπ metal του MTV πωλούσε καλά και είχε πάρει όλη τη μεγάλη προώθηση. Τουλάχιστον υπήρχε μια υγιής σκηνή, σε μικρό επίπεδο τότε και ήταν εφικτό να περιοδεύσεις στη χώρα και να βρεις κάπου να παίζεις κάθε βράδυ. Προσωπικά, πάντα ήθελα να ακούγομαι περισσότερο στο ύφος των μεγάλων ευρωπαϊκών metal συγκροτημάτων, έτσι δεν είμαι πραγματικά το σωστό πρόσωπο για να απαντήσει!
Randy Barron: Το πραγματικό metal βγήκε από το underground το 1983-84. Για ανθρώπους σαν εμένα και όλους τους πραγματικούς metal αδελφούς, οι οποίοι παίρναμε τη μουσική μας με σοβαρότητα, θα έλεγα ότι οι Metallica μας έβγαλαν έξω, όταν περιόδευαν με τον Ozzy. Για τη δεκαετία του '80 ξεκίνησε μια νέα παγκόσμια μόδα για το Αμερικάνικο Metal. Αρκεί να μην έφευγαν.

Mark Shelton: Δεν νομίζω ότι το Αμερικάνικο metal ήταν τόσο σημαντικό όσο το Βρετανικό και οι Ευρωπαϊκές metal μπάντες στην δεκαετία του '80, αλλά κάποιοι είχαν μεγάλη επιρροή, όπως οι Manowar, οι Metallica και οι Anthrax.

Heavy Metal στην Αμερική των '90s. Τα '00s και οι νέες τάσεις

Σε γενικές γραμμές, τη δεκαετία του '80 τα πράγματα ήταν ξεκάθαρα στον ευρύ χώρο του metal και του hard rock. Υπήρχαν αυτοί που σήμερα λέμε κλασικές heavy metal μπάντες (Iron Maiden,Accept), υπήρχε το power metal (Helloween, Helstar), κάποιες πιο επικές μπάντες (Manowar), το thrash metal (Slayer, Kreator), το πιο φρέσκο death metal (Morbid Angel), συγκροτήματα που χαρακτήριζαν poser και glam ή hair metal (Ratt), ενώ στις αρένες της Αμερικής μεσουρανούσαν και το ΑΟR, hard rock, hard n’ heavy μπάντες όπως οι Van Halen και οι Def Leppard, που αρκετές φορές αναφερόντουσαν και ως pop(ular) metal. Συγκροτήματα όπως οι Bathory και οι Celtic Frost ήταν μεμονωμένες περιπτώσεις και οι χαρακτηρισμοί που τους δίνονται τώρα είναι μεταγενέστεροι.

Με την είσοδο των '90s ο μουσικός χάρτης άλλαξε. Το 1991 οι Nirvana κυκλοφόρησαν το Nevermind και το alternative rock με το grunge σάρωσαν τα πάντα στο πέρασμά τους. Όπως η punk εμφανίστηκε στα '70s ως αντίδραση στο λεγόμενο δεινοσαυρικό rock, hard rock και το δαιδαλώδες prog rock της εποχής, έτσι και το alternative rock είναι ένα αντίστοιχο κίνημα ως άτυπη αντίδραση στο poser, glam, hard rock κίνημα που μεσουρανούσε στα '80s της Αμερικής μαζί με τους rockers της εποχής (Billy Idol, Bruce Springsteen). To Heavy Metal, εκτός κάποιων μεγάλων συγκροτημάτων, ή μεμονωμένων επιτυχημένων δίσκων, ποτέ δεν κατόρθωσε να περάσει σε μεγάλα ακροατήρια και παρά τη πληθώρα μπαντών, στην ουσία, θα μπορούσε κάποιος να πει, πως ποτέ δεν ήταν μόδα. Εκτός από τη περίπτωση της εφηβικής επανάστασης. Το alternative rock πήρε τη μερίδα του λέοντος στο Αμερικάνικο ραδιόφωνο, το οποίο στις ΗΠΑ έχει πολύ μεγαλύτερη δύναμη από ότι μπορεί να καταλάβει ο Ευρωπαίος, και το Heavy Metal πέρασε στη λήθη. Παρόλα αυτά, συνέχισαν να βγαίνουν διαμάντια για λίγους, παρά τις αντιξοότητες που γνώριζαν τα groups τότε. Οι «νέοι» Pantera είναι ένα σχήμα που αποπροσανατόλισε πολλές Αμερικάνικες μπάντες για ένα διάστημα (Jag Panzer, Omen), ενώ κάποιοι άλλοι προσπάθησαν να ακολουθήσουν τις εξελίξεις (Queensryche) ή διέλυσαν (Sanctuary), ενώ αντίθετα, στην Ευρώπη, το Ευρωπαϊκό power άνθισε.

Εκείνη την περίοδο και όταν ο παραδοσιακός ήχος άρχισε να περνάει στο περιθώριο, νέα ιδιώματα άρχισαν να εμφανίζονται ή να ξεσπαθώνουν από το βαθύ underground. Μια δολοφονία, έκανε το παρεϊστικο black metal της Νορβηγίας μόδα, εξαπλώθηκε το είδος, μπλέχτηκε με άλλα ιδιώματα, έγινε πειραματικό, ξέφυγε, μέχρι και maimstream metal έγινε. Το progressive metal καθιερώθηκε μετά την επιτυχία των Dream Theater, φτάνοντας στις μέρες μας να έχει ξεχειλωθεί σαν όρος. Εμφανίστηκε το ατμοσφαιρικό metal και όλες του οι εκφάνσεις, gothic, symphonic κτλ., το industrial metal και ο όρος true metal. H ξαφνική αναγνώριση των πρώιμων Black Sabbath έκανε το doom metal των 5 συγκροτημάτων, ιδίωμα και επίσης έφερε μπάντες που κάποιοι χαρακτηρίζουν heavy rock και άλλοι stoner rock ή desert rock. Μέχρι και το punk/hardcore συνδυάστηκε με το stoner, γεννώντας το sludge και πολλές από αυτές τις μπάντες που δεν μπορούσαν να μπουν με σαφήνεια κάτω από μια ταμπέλα, στα '00s έγιναν post metal…  Το death metal βρήκε ως αδερφάκια το «μελωδικό» και το ατμοσφαιρικό death, oι Sepultura άρχισαν να χοροπηδάνε και το nu-metal έγινε μόδα στην Αμερική αλλοιώνοντας και κάποια thrash συγκροτήματα. 

Οι περισσότερες κλασικές μπάντες των '80s που συνέχισαν, μείωσαν τη δισκογραφική τους παρουσία. Κάποιες μεταλλάχτηκαν και γιγαντώθηκαν ακόμα περισσότερο (Metallica), κάποιοι άλλοι συνέχισαν όμως με δισκογραφική συνέπεια και πίστη στον ήχο τους (Saxon). To Ηeavy Metal πλέον δεν είναι ίδιο…  

-Θεωρείται δεδομένο ότι στην Αμερική με την είσοδο των '90s ξαφνικά εξαφανίστηκε το Heavy Metal. To πιστεύεις αυτό και αν ναι, ποια θεωρείς ότι ήταν τα αίτια;

Devon Graves: Το metal τελείωσε στις ΗΠΑ για να ανοίξουν τον δρόμο για την επόμενη τάση. Αυτό είναι, μια μεγάλη επιχείρηση. Στην πραγματικότητα, το Heavy Metal ποτέ δεν ήταν ιδιαίτερα μεγάλο, αλλά το glam metal των εταιριών ήταν της μόδας. Μεταμφιεσμένη disco. Οι μεγάλες Αμερικάνικες επιχειρήσεις δεν έχουν να κάνουν με την ποιότητα, αλλά με τον έλεγχο.

Joe Floyd: Το Heavy Metal δεν εξαφανίστηκε στη δεκαετία του '90 αλλά το ωθήσανε στο underground. Αυτό στη πραγματικότητα ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του 80 με την κυριαρχία των εταιριών σε όλες τις ραδιοφωνικές ζώνες στις ΗΠΑ. Οι νέοι σήμερα είναι απληροφόρητοι ότι το ραδιόφωνο, και ιδίως τα FM, ήταν κάποτε σε  πολύ πιο ελεύθερη μορφή και ο DJ μπορούσε να παίξει ότι αυτός ήθελε, συμπεριλαμβανομένων άγνωστων μπαντών, κλπ. Καθώς ο ανταγωνισμός για τους ακροατές και το χρήμα για διαφήμιση αυξήθηκε, το ραδιόφωνο και τα playlists περιορίστηκαν. Το MTV, το οποίο ήταν πολύ νέο τότε, σταμάτησε να παίζει metal clips, από φόβο, λόγω της αντίδραση κατά των “επικίνδυνων στίχων”, κτλ. Οι παραγωγοί κυνηγούσαν επίσης την τελευταία “μόδα” που στη δεκαετία του '90 ήταν το ο ήχος του Seattle. Οι Nirvana, Pearl Jam, Soundgarden, Alice in Chains, κλπ. Οι ήδη καθιερωμένες μεγάλες metal μπάντες επέζησαν και συνέχισαν να ακούγονται, αλλά τα νεότερα metal συγκροτήματα έπρεπε να αγωνιστούν για να ακουστούν. Τώρα υπάρχει το internet, το δορυφορικό ραδιόφωνο και το YouTube που βοηθά τις μπάντες να βρίσκουν οπαδούς, αλλά στην ουσία είναι ένας διαφορετικός κόσμος σε σχέση με την δεκαετία του '80.

Juan Garcia: Δεν εξαφανίστηκε ακριβώς. Το Heavy Metal έγινε underground κατά τη διάρκεια αυτού του διαστήματος στην Αμερική. Νομίζω ότι η σκηνή της grunge και η μουσική βιομηχανία είχε πολλά να κάνει με την επιρροή στο Heavy Metal τότε. Τότε στην Αμερική, για κάποιους λόγους, δεν ήταν cool να συμμετέχεις σε μια Heavy Metal μπάντα, αλλά την ίδια στιγμή μπάντες όπως οι Pantera, ακόμη και οι Slayer, φάνηκε ότι πηγαίνουν καλά κατά τη διάρκεια των '90s.

George Tsalikis: To metal υπέστη πολλά δεινά κατά τη διάρκεια του '90 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην πραγματικότητα, πολλοί άνθρωποι είχαν αρνητικές αντιδράσεις, εάν κάποιος τους έλεγε ότι του άρεσε το heavy metal κατά τη διάρκεια αυτού του χρόνου. Ευθύνη για αυτό έχει η μουσική βιομηχανία που νοιάζεται περισσότερο για τα κέρδη παρά για την καλλιτεχνική αρτιότητα. Κατά τη διάρκεια από τα μέσα έως τα τέλη του '80, η μουσική βιομηχανία είδε ότι μπορούν να βγάλουν χρήματα από το heavy metal. Έτσι, ξεκίνησαν να παράγουν δεκάδες αντίγραφα από τις πρώτες μεγάλες metal μπάντες και χαρακτήρισαν ως metal και άλλες μπάντες που (σύμφωνα με τους περισσότερους οπαδούς) κάθε άλλο παρά αυτό, ήταν. Αυτό δημιούργησε έναν υπερ-κορεσμό της μουσικής σκηνής με τις μπάντες τοποθετούσαν στο metal. Έτσι, στις αρχές της δεκαετίας του '90, όταν οι Nirvana χτυπήσαν τη σκηνή με ένα εναλλακτικό ήχο, προσέλκυσαν πολύ κόσμο. Η μουσική βιομηχανία το είδε αυτό και έκανε ότι θα έκανε οποιοσδήποτε άπληστος εταιρικός κλάδος. Γύρισαν την πλάτη τους στο metal και ξεκίνησαν να παράγουν δεκάδες αντίγραφα της επόμενης κερδοφόρας μπάντας. Ευτυχώς, πολλοί άνθρωποι κουράστηκαν και σιχάθηκαν αυτή την ενοχλητική δικαιολογία για τη μουσική (κατά τη γνώμη μου φυσικά).
Joe Comeau: Το heavy metal ποτέ δεν εξαφανίστηκε. Απλώς πέρασε από περιόδους όπου κάποιοι άνθρωποι πίστευαν ότι δεν ήταν cool. Αυτοί οι άνθρωποι “δεν είναι cool”! Όσο υπάρχουν άνθρωποι με νοημοσύνη, νιάτα (είτε στα χρόνια, είτε στη καρδιά) και την επιθυμία για δυναμική μουσική, τότε το Heavy Metal θα είναι πάντα εκεί! Απλώς, μπορεί να είναι πιο underground σε σχέση με άλλους χρόνους που βρισκόταν στην ακμή του. 

Howie Bentley: Δεν πιστεύω ότι οι περισσότεροι Αμερικανοί ένιωσαν πραγματικά το Heavy Metal από την αρχή. Οι Αμερικανοί ακολουθούν τις μόδες περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον στον κόσμο. Το μόνο που έγινε ήταν ότι το MTV, κουνώντας το δάχτυλό του στους Αμερικανούς, τους είπε ότι είστε εκτός μόδας και όλοι διαολοστείλανε το metal προχωρώντας στην επόμενη τάση. Νομίζω ότι η πλειοψηφία των Αμερικανών, ούτως ή άλλως, νόμιζε ότι metal είναι σκατά όπως οι Motley Crue και οι Poison. Έτσι, το MTV και τα μέσα ενημέρωσης της μουσική εδώ, επεσήμαναν πόσο γελοίες είναι αυτές οι μπάντες και το metal έγινε μια απαγορευμένη λέξη στις ΗΠΑ.

Jack Starr: Ναι, έχεις δίκιο, το Heavy Metal ξαφνικά εξαφανίστηκε στις ΗΠΑ, αλλά αυτό είναι περίπλοκο να το εξηγήσω…

George Call: Εξαφανίστηκε εμπορικά αλλά δεν εξαφανίστηκε εντελώς. Στο ραδιόφωνο δεν ήθελαν να το ξέρουν. Το MTV ενδιαφερόταν λιγότερο και οι άστατοι, μoδάτοι μουσικοί που ρυπαίνουν την Αμερική, άρχισαν να αλλάζουν τα μαλλιά τους και προσπάθησαν να ακολουθήσουν τη νέα τάση, η οποία ήταν το grunge. Πολλοί από εμάς έμειναν πιστοί στο heavy metal. Οι Aska πραγματοποίησαν τις περισσότερες από τις περιοδείες τους στις ΗΠΑ καθ’ όλη τη δεκαετία του 90, άρα είναι πολύ σαφές για μένα, ότι υπήρχε ακόμη βιώσιμη αγορά. Και ήμασταν εκεί να καλύπτουμε τη θέση που έμενε κενή από τους κυνηγούς της κάθε εφήμερης μόδας. Δεν είμαι της άποψης ότι όταν εμφανίζεται ένα νέο στυλ μουσικής πρέπει να εγκαταλείπουμε ότι αγαπήσαμε πριν. Ειδικά όταν το τι υπήρχε πριν ήταν τόσο γαμημένα φοβερό. Κοιτάξτε τι συνέβη στο grunge. Είναι νεκρό τώρα και στη θέση του υπάρχει αυτή η αναζωπύρωση της πραγματικού metal με την κουλτούρα των νέων. Τα παιδιά μακραίνουν τα μαλλιά τους ξανά. Οι μπάντες που ήταν διάσημες όταν μεγάλωνα, είναι δημοφιλείς και πάλι. Αυτό είναι ένα πολύ όμορφο πράγμα για να συμβεί στην Αμερική. Ειδικά όταν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης επέμειναν ότι το metal ήταν νεκρό εδώ και πολλά χρόνια, ενώ στην πραγματικότητα, τίποτα από αυτά δεν ήταν αλήθεια. Αυτή ήταν η κύρια αιτία του θανάτου του. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης προσποιήθηκαν ότι το metal τελείωσε, για να αγκαλιάσουν τη ραπ μουσική και όλα τα είδη των άλλων σκουπιδιών. Και τα πρόβατα ακολουθούν. Στην Αμερική, δυστυχώς, στους ανθρώπους αρέσει να τους δίνεις την ποπ κουλτούρα με το κουτάλι. Πώς αλλιώς μπορεί κανείς να εξηγήσει τους Jonas Brothers;
Mark Briody: Δεν νομίζω ότι το metal εξαφανίστηκε εντελώς στην δεκαετία του '90. Σε mainstream επίπεδο έγινε, αλλά πάντα υπήρχε κάποιο καλό underground metal. Νομίζω ότι εξαφανίστηκε στο mainstream, λόγω συγκροτημάτων όπως οι Nirvana. Αυτό το στυλ έλεγε: «Ο καθένας μπορεί να γίνει ροκ σταρ, δεν χρειάζεται να παίζει σόλο κιθάρας». Εγώ δεν συμφωνώ καθόλου με αυτό, οπότε δεν έδωσα πραγματικά μεγάλη προσοχή.

Jeff Lords: Εγώ προσωπικά δεν το πιστεύω, ούτε κάνω τέτοιες υποθέσεις.

-Ποιες θεωρείς ότι είναι οι σημαντικότερες Heavy Metal μπάντες της Αμερικής στα '90s και '00s;

George Tsalikis: Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 90 δεν υπήρξαν πάρα πολλές metal μπάντες που βγήκαν από τις ΗΠΑ. Υπήρξαν κάποιες, ωστόσο, που βοηθήσαν να διατηρηθεί η metal σκηνή ζωντανή. Στο πιο παραδοσιακό και thrash ύφος, είχαμε τους Iced Earth. Υπήρχαν, επίσης, συγκροτήματα όπως οι Dream Theater και Symphony X, που έφεραν το progressive metal στο προσκήνιο. Αργότερα είχαμε μπάντες όπως οι Kamelot, οι οποίοι είχαν ισχυρό αντίκτυπο στη metal κοινότητα. Πέρα από αυτές τις μπάντες και κάποιες λιγότερο γνωστές από αυτές, η πλειοψηφία από τα συγκροτήματα που άκουγα κατά τη διάρκεια εκείνης της εποχής ήταν από την Ευρώπη.

Joe Floyd: Οι πιο σημαντικές ΗΜ μπάντες των '90s; Με το “σημαντικές”, υποθέτω ότι εννοείτε καινοτόμες και επιδραστικές. Μάλλον πρέπει να αναφέρω τους Pantera, παρότι ξεκίνησαν στη δεκαετία του '80. Νομίζω ο Rob Zombie ήταν η καλύτερη μίξη techno κτλ. με metal, Alice in Chains… Μερικές φορές όμως, τα λιγότερο γνωστά συγκροτήματα είναι αυτά που έχουν τεράστια επιρροή σε άλλους καλλιτέχνες, αλλά δεν παίρνουν την αναγνώριση…

Mark Briody: Νομίζω ότι οι πιο σημαντικές metal μπάντες στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του '90 και '00 ήταν μπάντες όπως οι Iced Earth και Nevermore. Και οι δύο αυτές μπάντες έπαιζαν πραγματικό metal και περιόδευαν σε όλη την Αμερική παίζοντας παντού, σε μεγάλες και μικρές πόλεις. Έκαναν πραγματικά καλή δουλειά φέρνοντας το underground metal στις ΗΠΑ.

Juan Garcia: Αν θεωρείτε τους Fear Factory ως Heavy Metal, θα έλεγα ότι ήταν μια σημαντική μπάντα κατά τη διάρκεια των '90s και τις αρχές των '00s. Το άλμπουμ “Demanufacture” είναι κλασικό. Φυσικά, οι Slayer ήταν επίσης πολύ σημαντική μπάντα.

Joe Comeau: Να ονομάσω δύο για τώρα: Arch Enemy και In Flames… καθώς και όλα εκείνα τα μεγάλα συγκροτήματα που έμειναν ενεργά όλα αυτά τα χρόνια. Priest, Maiden, Sabbath…

Brent Sullivan: Αυτό είναι δύσκολο για τις ΗΠΑ. Υποθέτω θα έλεγα, με μια πρώτη σκέψη, από τις μεγαλύτερες στις μικρότερες μπάντες: Metallica, AC/DC, Slayer, Testament, Fates Warning, Iced Earth, Savatage και Crimson Glory, καθώς και… WinterKill… συγνώμη, έπρεπε να βάλω και αυτό!

Randy Barron: Για κάποιους είναι οι Pantera.

Zak Stevens: Θα έλεγα τους Disturbed, Korn, Shinedown, Judas Priest, Metallica, Queensryche, Godsmack και Megadeth.

Devon Graves: Tool, Metallica, Rob Zombie.
Carl Cadden-James: Queensryche για το ταλέντο, Metallica επειδή κρατήσανε το Αμερικάνικο metal ζωντανό, Maiden επειδή κρατήσανε τον κόσμο στο metal και Gamma Ray επειδή είναι οι αγαπημένοι μου.

-Πιστεύεις ότι μπορεί να χαρακτηριστεί κάτι ως "US Μetal";

Randy Barron: Όχι, όχι πραγματικά. Το μόνο πράγμα που συμβαίνει αυτή τη στιγμή είναι ότι όλα τα ξεχασμένα συγκροτήματα επιστρέφουν για τελευταία φορά! Κατά τη γνώμη μου, η οποία ενδέχεται να τσαντίσει κάποιους ανθρώπους αλλά δεν με νοιάζει, η Αμερικάνικη metal γενιά είναι νεκρή στις ΗΠΑ. Ζήτω η δεκαετία του '80… 

George Tsalikis: Νομίζω ότι περιγράφοντας κάτι απλά ως US metal θα ήταν πολύ ασαφές. Θα χρησιμοποιήσω δύο από τις μπάντες που ανέφερα προηγουμένως ως παράδειγμα. Οι Dream Theater είναι μια US metal μπάντα, το ίδιο και οι Iced Earth. Ωστόσο, αυτά τα δύο συγκροτήματα έχουν διαφορετική μουσική. Νομίζω ότι τα υπο-είδη είναι ένας καλός τρόπος για να χαρακτηρίσεις το στυλ των συγκροτημάτων και όχι την προέλευσή τους. 

Juan Garcia: Θα έλεγα, οι Lizzy Borden είναι U.S. Metal.

George Call: Καλή ερώτηση. Ελπίζω όχι, διότι όταν σκέφτομαι US metal το μυαλό μου πάει σε μπάντες όπως οι Ratt, οι Quiet Riot και οι άλλες μπάντες του LA, οι οποίες ως επί το πλείστον δεν είναι της αρεσκείας μου. Μετά σκέφτομαι μπάντες όπως οι Riot, Manowar, Virgin Steele και φυσικά Omen και Αska και δεν υπάρχει τίποτα που χαρακτηρίζει αυτές τις μπάντες ως κάτι το ιδιαίτερο Αμερικάνικο. Νομίζω ότι μια μεγάλη metal μπάντα είναι μεγάλη, ανεξάρτητα από πού είναι, αλλά παραδέχομαι αυτό: τα Αμερικάνικα συγκροτήματα που αγαπώ, όπως αυτά που μόλις ανέφερα, ακούγονται Βρετανικά για μένα. Και έχω παρατηρήσει ότι τα περισσότερα από αυτά που πραγματικά με αγγίζουν, προέρχονται από την ανατολική ακτή (east coast). Δώσε μου μια east coast μπάντα οποιαδήποτε μέρα και τη βάζω πάνω από τα συγκροτήματα της δυτικής ακτής. Απλώς φαίνεται να έχουν μια διαφορετική ευαισθησία στην ανατολική ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Με εξαίρεση ίσως τους Slayer, θεωρώ τις μπάντες της δυτικής ακτής περισσότερο σαν τη πέτρα παρά τον βράχο. Σκεφτείτε το για μια στιγμή και θα δείτε ότι ίσως συμφωνείτε. Φυσικά, αυτή είναι απλά η γνώμη μου.

Joe Floyd: Όσον αφορά το “US Metal”, ίσως κάποτε. Αυτές τις μέρες τα πάντα επηρεάζονται από οτιδήποτε άλλο, οπότε δεν ξέρω αν υπάρχει US metal. Όταν εμφανίστηκαν οι Warrior στην δεκαετία του 80, ήμασταν επηρεασμένοι από τα πάντα, από Judas Priest και AC/DC μέχρι Sweet, κλπ, αλλά μας είχανε βάλει την ταμπέλα “LA Metal”! Οι ΗΠΑ είναι μια μεγάλη χώρα με διάφορες περιοχές. S.California metal, Northwest metal, Florida (Μαϊάμι) metal, Midwest metal, κλπ., οπότε οι διακριτές γραμμές είναι θολές. Metal με rap και scratching, όπως οι Linkin Park είναι επίσης ένα πράγμα των ΗΠΑ, αλλά αυτό δεν καθορίζει ολόκληρο το US metal. Οι Warrior χαρακτηριζόντουσαν εκείνες τις μέρες ως power metal το οποίο είναι μια ταξινόμηση που ξεκίνησε στην Ευρώπη. Πριν από αυτό νομίζω ότι ήταν το melodic metal. Είναι ολοένα και πιο δύσκολο να συμβαδίσεις με όλους και όλα τα διαφορετικά υπο-είδη της heavy μουσικής. Πάρα πολλές μπάντες!
Jack Starr: Το US metal μπορεί να χαρακτηριστεί από τους Manowar, Jack Starr, Riot, Virgin Steele, Queensryche, Culprit, Wild Dogs, Racer X, Flotsam and Jetsam, Liege Lord, κτλ. 

Joe Comeau: US Metal; Σίγουρα. Συγκροτήματα που προήλθαν από την ανατολική ακτή, το Bay Area ή τη δυτική ακτή, έχουν διαφορετικό ήχο από τα περισσότερα Σουηδικά ή Γερμανικά συγκροτήματα, καταλαβαίνεις;

Joey Vera: Φυσικά… more bluesy than classical.

-Πιστεύεις ότι υπάρχει αμερικάνικη παραδοσιακή Heavy Μetal μπάντα που να είναι πιο μεγάλη από τους Iron Maiden ή Judas Priest;

Henrik Flyman: Όχι.

Mark Zonder: Maiden και Priest, παραμένουν οι μεγαλύτεροι και καλύτεροι.

Howie Bentley: Όχι. Σίγουρα όχι.
Jack Starr: Όχι, δεν υπάρχουν παραδοσιακές μπάντες στις ΗΠΑ τόσο μεγάλες όσο οι Priest, ο Ozzy ή οι Sabbath. Δεν πλησιάζουν καν. 

Steve Wittig: Δεν νομίζω να υπήρξε κάποια κλασική heavy metal μπάντα στις ΗΠΑ τόσο μεγάλη όσο οι Priest και οι Maiden. Ίσως οι Metallica να πλησιάζουν.

Brent Sullivan: Ίσως οι Metallica.
George Call: Ω ναι. Οι KISS είναι το μεγαλύτερο metal συγκρότημα στον κόσμο. Ξέρω ότι ορισμένοι μπορεί να ισχυρίζονται ότι δεν είναι metal, αλλά για μένα είναι ή ήταν για το μεγαλύτερο διάστημα της καριέρας τους. Απομακρύνθηκαν σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά πάντα επέστραφαν στις ρίζες τους. Σίγουρα, κανείς δεν θα αμφισβητήσει ότι οι KISS έμπνευσαν περισσότερους ανθρώπους να μάθουν να παίζουν κάποιο όργανο από κάθε άλλο συγκρότημα στον κόσμο, εκτός ίσως από τους Beatles. Και το σήμα τους είναι εύκολα αναγνωρίσιμο από σχεδόν όλους στον πλανήτη Γη. Δείξτε στους γονείς σας μια φωτογραφία από Maiden ή Priest και οι περισσότεροι θα πουν ότι δεν γνωρίζουν ποιους κοιτάνε. Δείξτε τους μετά μια φωτογραφία των KISS και θα πουν “Ω, αυτοί είναι οι KISS”.

Παρελκόμενα…

-Πόσο ξεκάθαροι είναι οι όροι Heavy Metal, Power Metal, Epic Metal, Doom Metal και Thrash Metal για εσάς;

Juan Garcia: Πολύ ξεκάθαροι, θεωρώ ότι συγκροτήματα όπως οι Saxon και οι Judas Priest είναι Heavy Metal. Όσον αφορά το Power Metal, αυτό είναι ένα είδος που δεν ήταν ποτέ σαφές για μένα, αλλά υποθέτω ότι μπορείτε να θεωρήσετε τους Hammerfall ως Power Metal. Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι οι Agent Steel είναι Power Metal, αλλά νομίζω ότι οι Agent Steel είναι περισσότερο Speed Metal. Doom Metal για μένα είναι συγκροτήματα όπως οι Trouble και οι Candlemass και όσον αφορά το Thrash, θα έλεγα ότι οι Exodus είναι οι βασιλιάδες.

Philip Swanson: Για εμένα, το καθένα είναι πολύ διακριτό και ξεκάθαρο και μια πολύ σαφής γραμμή τα χωρίζει. Είχα τη συζήτηση για παράδειγμα τις προάλλες σχετικά με τους  Overkill. Τους θεωρώ ένα power metal συγκρότημα και δεν τους βλέπω καθόλου να προσδιορίζονται ως thrash, αλλά είμαι βέβαιος ότι κάποιοι θα διαφωνήσουν.

George Tsalikis: Τα υποείδη του metal είναι πολύ ξεκάθαρα για μένα, ωστόσο, πιστεύω ότι πολλές από τις καλύτερες μπάντες κάνουν εξαιρετική δουλειά στην ανάμειξη πολλών από τα στοιχεία που έχει το κάθε ένα από τα υποείδη.

Jack Starr: Νομίζω ότι όλα τα είδη του metal όλα καλά καθορισμένα και πρέπει κανείς απλώς μόνο να ακούσει. Να ακούσει τη διαφορά μεταξύ Power Metal και Doom, γιατί Power Metal και Epic Metal έχουν ένα θριαμβευτικό ήχο, ενώ το Doom έχει το αντίθετο ήχο. Το Thrash Metal έχει ένα πολύ γρήγορο ήχο, όπως το speed metal και, επίσης, στο Thrash oι τραγουδιστές συνήθως δεν είναι τόσο καλοί.

George Call: Λοιπόν, είναι αρκετά σαφείς, αλλά πιστεύω ότι τα συγκροτήματα θα πρέπει να είναι ελεύθερα να περάσουν και να θολώνουν τις γραμμές του metal εφόσον το τελικό αποτέλεσμα είναι καλό. Ο Ozzy, οι Black Sabbath, ακόμη και οι Judas Priest ήταν σπουδαίοι σε αυτό. Ακούστε το “Sinner” των Priest και στη συνέχεια το “Last Rose of Summer” από το ίδιο άλμπουμ. Ή το “Over the Mountain” του Ozzy και το “Goodbye To Romance”. Μ 'αρέσει όταν οι μπάντες δείχνουν τη ποικιλομορφία και το μουσικό ταλέντο τους, εφόσον δεν χάνουνε από τα μάτια τους, το τι είναι αυτό που μας προσελκύει σε αυτούς από την αρχή. Μερικές μπάντες χάνουν το σκοπό τους. Οι Manowar είναι ένα σαφές παράδειγμα μιας μπάντας που έχασε το σκοπό της. Ελπίζω να τον βρουν και πάλι γιατί αγαπώ αυτή τη μπάντα.
Lars Johansson: Τα είδη είναι ξεκάθαρα από το στυλ του παιξίματος και αυτό έχει να κάνει με τις διαφορές μεταξύ του Ευρωπαϊκού και Αμερικάνικου metal. Για μένα, το Power Metal είναι ένας αμερικάνικος τρόπος του Heavy Metal. Η διαφορά μεταξύ Doom και Thrash είναι πολύ σαφής σε βάθος και ταχύτητα, ώστε δεν μπορείς να μην την καταλάβεις… (δεν ξέρω με βεβαιότητα τι είναι Epic Metal όμως… πραγματικά).

Devon Graves: Μου αρέσει ένα μείγμα από όλα. Το κάθε ένα γίνεται βαρετό για μένα μετά από αρκετό καιρό.

Steve Wittig: Με τα διαφορετικά είδη του metal, νομίζω ότι η διαφορά είναι αυτό που το συγκρότημα θέλει να είναι. Μερικές μπάντες αναμειγνύουν κάποια διαφορετικά στυλ και κάποιες παραμένουν αυστηρά σε ένα ακριβές είδος. Προσωπικά, μου αρέσει όταν οι μπάντες ξεφεύγουν ή πειραματίζονται λίγο.

Henrik Flyman: Για εμένα είναι απλώς μουσική. Δεν με ενδιαφέρει πως την ονομάζουν. Υπάρχει καλή μουσική και κακή μουσική. Εμένα με ενδιαφέρει μόνο το πρώτο.

Tore Østby: Για μένα τα είδη δεν είναι καθόλου ξεκάθαρα. Θεωρώ ότι φέρνει σύγχυση το ότι φαίνεται να υπάρχει ένα δισεκατομμύριο είδη metal. Και ποια είναι η διαφορά του Heavy Metal με το Hard Rock;! Δεν είμαι οπαδός της κατηγοριοποίησης της μουσικής και δεν είμαι επίσης οπαδός που κολλάει σε ένα μικρό είδος. Πιστεύω ότι η μουσική σε όλα τα είδη έχει έφεση σε διαφορετικά συναισθήματα. Η μουσική είναι ένας τρόπος έκφρασης και επικοινωνίας των συναισθημάτων και δεν θα πρέπει να σκέφτεται – απλώς να παίζεται χωρίς όρια!

Ron Jarzombek: Δεν ξέρω καν ποιες μπάντες είναι  Power Metal, Epic Metal, κτλ…

-Ποιες είναι (αν υπάρχουν για εσένα) οι διαφορές μεταξύ Ευρωπαϊκού και Αμερικάνικου Heavy Metal;

Paul van Rijswijk: Αυτή είναι μια δύσκολη ερώτηση. Λατρεύω και τα δύο στυλ, αλλά υπάρχει πάντα μια διαφορά, θα μπορούσε επίσης να είναι οι επιρροές της αμερικανικής μουσικής στις αρχές της δεκαετίας του '70. Πολλές αμερικανικές μπάντες της δεκαετίας του 80 είχαν τον δικό τους συγκεκριμένο ήχο και τρόπο σύνθεσης μουσικής. Ίσως η διαφορά στον ήχο είναι πιο εύκολο να εξηγηθεί αφού τα στούντιο των ΗΠΑ είχαν διαφορετικό εξοπλισμό και μια διαφορετική προσέγγιση για την ηχογράφηση. Μπορεί να κάνω λάθος, αλλά νομίζω ότι τα Αγγλικά συγκροτήματα είχαν περισσότερη αισθητική του δρόμου στον ήχο και τη σύνθεση, ενώ πολλά Αμερικάνικα συγκροτήματα, έδιναν μεγάλη προσοχή στην εικόνα της μπάντας.

Henrik Flyman: Είναι δύσκολο να το περιγράψω με λόγια. Ξέρω μόνο ότι έχω περισσότερη Ευρωπαϊκή μουσική στη συλλογή μου. Αλλά υπάρχει φυσικά και καλό Αμερικάνικο υλικό.

Howie Bentley: Ως γενίκευση, υποθέτω ότι το Ευρωπαϊκό Metal, όπως είναι σήμερα, θεωρείται σαν ποπ μουσική με δίκαση και δυνατές ηλεκτρικές κιθάρες. Το Αμερικάνικο Metal θεωρείται ως σκοτεινότερο και λιγότερο εμπορικό. Αυτή είναι απλώς μια γενίκευση όμως, στο βαθμό που το βλέπω εγώ. Πιστεύω ότι ίσως είναι πιο εύκολο για τους Ευρωπαίους να βγάλουν χρήματα παίζοντας κάτι σαν metal, ως εκ τούτου o πειρασμός στο να παίξεις πιο εμπορική μουσική είναι εκεί. Στην Αμερική, αν παίζεις οτιδήποτε σαν Heavy Metal, δεν πρόκειται ποτέ να αποκτήσεις τα προς το ζην κάνοντας αυτό και κάνεις απλώς αυτό που σου αρέσει. Πάντα έκανα ότι ήθελα να κάνω, οπότε πραγματικά δεν το σκέφτομαι.

Faust: Τα Αμερικάνικα συγκροτήματα είχαν πάντα μια πιο βίαιη προσέγγιση στο ήχο τους, ενώ τα Ευρωπαϊκά είχαν έναν πιο απαλό μελωδικό ήχο. Δεν ξέρω αν αυτό έγινε λόγω του NWOBHM ή οτιδήποτε άλλο, αλλά αυτό μου φαίνεται ως μια διακριτή διαφορά.

Marta Gabriel: Υπάρχουν διαφορές, αλλά είναι κυρίως σε σχέση με τη δημοτικότητα που έχουν συγκεκριμένες μπάντες. Για παράδειγμα, ορισμένες μπάντες μπορεί να είναι πολύ δημοφιλής εδώ στην Ευρώπη και σχεδόν άγνωστες στην Αμερική. Και κάποια μπάντα η οποία είναι πολύ δημοφιλής στην Αμερική, μπορεί να είναι τελείως άγνωστη στην Ευρώπη… Θα έλεγα ότι η Αμερική έχει μια μεγαλύτερη μουσική παράδοση σε γενικές γραμμές - είτε πρόκειται για rock n’ roll, είτε blues. Κάτι άλλο και επίσης πολύ σημαντικό: στις περισσότερες περιπτώσεις μπορείς να αναγνωρίσεις αν αυτό που ακούς είναι Αμερικάνικη μπάντα ή Ευρωπαϊκή. Όχι πάντα, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις. Έτσι μπορούμε να πούμε ότι το Αμερικάνικο Metal ακούγεται λίγο «διαφορετικό», όπως για παράδειγμα το Αμερικάνικο Thrash Metal (από το Bay Area) είναι διαφορετικό, από το, ας πούμε Ευρωπαϊκό, της Γερμανική σχολής... To Ευρωπαϊκό Power Metal (Helloween, Stratovarius) είναι πολύ διαφορετικό από το Αμερικάνικο (Crimson Glory, Helstar)… Το Αμερικανική Death Metal (θυμηθείτε τις μπάντες από τη Tampa, Florida) ακούγεται διαφορετικό, από Death Metal μπάντες της Ευρώπης, της Σουηδίας… Και ο κατάλογος συνεχίζεται…

-Ποιο θεωρείς ότι είναι καλύτερο κοινό, το Ευρωπαϊκό ή το Αμερικάνικο και τι αντίκτυπο έχει αυτό στη μπάντα;

Mark Zonder: Φαίνεται πάντα ότι το Ευρωπαϊκό κοινό, ειδικά η Ελλάδα, είναι το καλύτερο. Έχει πολύ δυνατούς και πιστούς οπαδούς. Αγαπώ πραγματικά το να παίζω στην Ευρώπη. Σπουδαίοι οπαδοί. Οι καλύτερες συναυλίες που έχω δώσει είναι στην Ελλάδα με τους Fates. Ακόμα και με τους Warlord στο Wacken ήταν κάτι το πολύ ιδιαίτερο.

Jeff Lords: Αν με το “καλύτερο”, εννοείς το πιο πιστό, θα έλεγα ότι είναι το Ευρωπαϊκό κοινό. Ωστόσο, θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί σχετικά με την πραγματοποίηση τόσο ευρέων γενικεύσεων. Η αναλογία των πιστών οπαδών με τους “ακόλουθους της κάθε μόδας” μπορεί να είναι υψηλότερη σε ένα μέρος, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν πιστοί οπαδοί σε άλλο τόπο.

Zak Stevens: Τα τελευταία πέντε χρόνια, δεν μπορώ να δω διαφορά μεταξύ των rock/metal οπαδών στην Ευρώπη και την Αμερική. Είναι σχεδόν ομοειδείς ως προς τις προτιμήσεις τους και τα είδη της μουσικής που ψάχνουν. Σήμερα, ουσιαστικά δεν υπάρχει διαφορά. Κάθε θεμιτή, ταλαντούχα μπάντα έχει τις ίδιες πιθανότητες επιτυχίας και στις δύο ηπείρους, χάρη στην ιογενή επίπτωση του διαδικτύου και της κοινωνικής δικτύωσης. Είναι πραγματικά φοβερό το να βλέπεις αυτό το είδος της ισότητας μεταξύ των δύο ακροατηρίων, ειδικά τώρα.

Mark Shelton: Θα πρέπει να πω ότι το Ευρωπαϊκό κοινό είναι πιο δεκτικό ακροατήριο για το metal εν γένει. Αλλά φαίνεται ότι υπάρχει μια πολύ καλύτερη αντιμετώπιση στις μέρες μας, όσον αφορά το metal, στην Αμερική. Εμείς δώσαμε μια σπουδαία sold out συναυλία εδώ στην Wichita τις προάλλες και ήταν προφανές ότι το πλήθος είναι εξελιχθεί σε περισσότερο metal κοινό από ότι ήταν στο παρελθόν. Νομίζω όμως, ότι το metal στην Ευρώπη έχει περισσότερους οπαδούς που εκτιμούν τη μουσική. Οι ροκάδες στις ΗΠΑ έχουν την τάση να ακούν περισσότερο το τι παίζει στο ραδιόφωνο και το τι τίθεται μπροστά τους με αυτόν τον τρόπο, αντί να ψάχνουν για νέες μπάντες και μουσική που δεν είχαν ξανακούσει. Παίξαμε σε ένα φεστιβάλ στο Michigan χρόνια πριν, στο οποίο ίσως να είχε 100 ανθρώπους το πολύ, στην Ευρώπη όμως, κάθε φεστιβάλ συνήθως φέρνει ένα ολόκληρο πλήθος μεταλλάδων. Αυτό έχει αντίκτυπο στις μπάντες. Το καλύτερο παράδειγμα μου είναι οι Cirith Ungol. Δεν θέλουν να επαναδραστηριοποιήσουν τη μπάντα πάλι, για περιοδεία, εξαιτίας κάποιων shows που είχαν δώσει στον Καναδά και τις ΗΠΑ, όπου μόνο 20 άτομα συγκεντρώθηκαν. Αν έπαιζαν στην Ελλάδα θα είχαν διαφορετική άποψη, νομίζω, επειδή πολλοί άνθρωποι θα πήγαιναν για να τους δουν.

-Oι επανασυνδέσεις πολλών μπαντών από τη δεκαετία 80, θεωρείς ότι έχουν τίμιες προθέσεις;

Jeff Lords: Το τι είναι “τίμιο” και τι δεν είναι “τίμιο”, είναι αμφισβητήσιμο. Αν κάποιες μπάντες επανενωθούν για τη διασκέδαση, είναι τίμιο. Αν κάποιες μπάντες επανενωθούν για τα χρήματα, είναι και αυτό τίμιο, με την προϋπόθεση ότι το παραδέχονται.

Brent Sullivan: Δεδομένου ότι είμαι σε ένα από αυτά τα συγκροτήματα, μπορώ να πω ναι. Υπήρχαν πολλές μεγάλες μπάντες τότε και δυστυχώς πολλοί χώρισαν τους δρόμους τους για διάφορους λόγους. Η αλλαγή στη μουσική είμαι βέβαιος ότι έπαιξε το ρόλο της. Δεν είναι εύκολο το να κρατήσεις μια μπάντα μαζί, χωρίς να κάνεις ένα διάλειμμα. Αν οι μπάντες μπορούν να συνεχίσουν από όπου σταμάτησαν 10 - 20 χρόνια πριν, για τους παλιούς οπαδούς και έχουν την ευκαιρία να παρουσιάσουν τη μουσική τους και σε μια εντελώς νέα βάση οπαδών, πιστεύω ότι είναι καλό. Ξέρω ότι δεν είναι σίγουρα για τα χρήματα, αλλά για το πάθος και την αγάπη για τη μουσική στην οποία όλοι πιστεύουμε. Επίσης, πραγματικά πιστεύω πως οι άνθρωποι διψάνε για καλή μουσική και πολλές μπάντες τότε, είχαν πολλά ακόμα να δώσουν, αλλά ποτέ δεν έκαναν το διάλειμμά τους. Σήμερα, τα πάντα ακούγεται ίδια. Μην με παρεξηγείτε, μου αρέσουν ορισμένα νέα συγκροτήματα, αλλά το ίδιο πράγμα που κάνουν όλοι δεν αλλάζει. Σχεδόν δεν μπορώ να ξεχωρίσω συγκροτήματα. Παλιά, φαινόταν ότι τα περισσότερα συγκροτήματα είχαν τον δικό τους ήχο και μπορούσες να τα ξεχωρίσεις.

Carl Cadden-James: Υποθέτω, για τους περισσότερους. Το να παίζεις είναι εθιστικό και όταν δεν το έχεις το θέλεις πίσω. Είμαι βέβαιος ότι υπάρχουν και κάποιοι που το κάνουν μόνο για τα χρήματα.

Henrik Flyman: Είμαι σίγουρος ότι το απολαμβάνουν, αλλά δεν νομίζω ότι θα είχε συμβεί εάν δεν μπορούσαν να πάρουν κάποια μετρητά από αυτό. Αλλά νομίζω ότι είναι πολύ κατανοητό, αν και ποτέ δεν θα το κάνω εγώ. Προτιμώ να δίνω πάντα το 100% για όσο μπορώ περισσότερο. Αλλά αν σταματήσω, σταμάτησα. Γι’ αυτό καλύτερα να στηρίξετε τους Evil Masquerade, όσο είμαι εδώ…

Philip Swanson: Ως επί το πλείστον θα πω ΟΧΙ. Νομίζω ότι υπάρχει περισσότερη ακεραιότητα στους καλλιτέχνες του '80, που έμειναν μαζί ή σχημάτισαν νέα συγκροτήματα, περισσότερο από τη προσπάθεια να αναζωπυρώσουν μία σβηστή φλόγα. Ξεκινήστε μια νέα φωτιά ή διατηρήσετε το κάψιμο φλόγας.

Η επόμενη ημέρα…

-Ποιο πιστεύεις ότι θα είναι το μέλλον του Heavy Metal όταν αποσυρθούν οι τελευταίες μεγάλες arena bands σαν τους Iron Maiden και τους Metallica;

DC Cooper: Όσον αφορά το μέλλον των arena bands, δεν βλέπω ελπιδοφόρο μέλλον. Τουλάχιστον στις ΗΠΑ, η αγορά είναι τόσο μπερδεμένη με τις εταιρίες και την τακτική τους. Όλα εξαρτώνται από το πόσα χρήματα κάθε εταιρία είναι πρόθυμη να ρίξει σε μια νέα/παλιά μπάντα για ένα τόσο μεγάλο εγχείρημα. Νομίζω ότι εκείνες τις ημέρες είναι πλέον περιορισμένες. Η αμερικανική σκηνή είναι ένα εντελώς διαφορετικό θηρίο σε σχέση με την Ευρώπη. Τουλάχιστον στην Ευρώπη, οι φανατικοί οπαδοί, είναι πιστοί. Εδώ, τα πάντα έχουν να κάνουν με το τι ακούνε οι άλλοι, τι φοράνε και πόσες χιλιάδες φορές κάποιος ραδιοφωνικός σταθμός παίζει τα τραγούδια τους ξανά και ξανά… και ξανά. Χτύπα τους Αμερικάνους με ένα τραγούδι μέχρι να μην μπορούν πλέον να το αντέξουν.

Ken Erb: Και τα δύο αυτά συγκροτήματα έχουν δείξει την ηλικία εδώ και αρκετό καιρό τώρα. Είναι ακόμα διασκεδαστικό να τους βλέπεις ζωντανά, αλλά τίποτα δεν είναι ίδιο στον συνθετικό τομέα. Δυστυχώς, οι arena bands είναι πιθανώς μια κατάσταση του παρελθόντος, αν και τα φεστιβάλ της Ευρώπης συνεχίζουν να παρέχουν αυτό το είδος ατμόσφαιρας στις metal μπάντες. Όσον αφορά το μέλλον του Heavy Metal, θα ζήσει. Ως ένα μεγάλο ιδίωμα της μουσικής που θα διαρκέσει σίγουρα στη δοκιμασία του χρόνου.

Marta Gabriel: Νομίζω ότι το Heavy Metal δεν θα πεθάνει ποτέ και ποτέ δεν θα εξαφανιστεί, όσο οι οπαδοί αγοράζουν άλμπουμ, βγαίνουν έξω για να δουν τα αγαπημένα τους συγκροτήματα να παίζουν ζωντανά και για όσο διάστημα οι νέοι ξεκινούν νέες μπάντες. Ξέρετε, εάν υπάρχουν οπαδοί, υπάρχουν μουσικοί που έχουν ακροατήριο… Οι μπάντες δεν μπορούν να υπάρξουν χωρίς οπαδούς και δεν θα υπάρχουν οπαδοί χωρίς καλές μπάντες.

Είναι γεγονός ότι όσο περνάνε τα χρόνια, πράγματα και καταστάσεις προσαρμόζονται στα δεδομένα της εκάστοτε εποχής. Όροι και χαρακτηρισμοί αλλάζουν, οι μόδες πάνε και έρχονται, αλλά ο πυρήνας του Heavy Metal δείχνει να είναι πάντα παρών. Το σημάδι των ημερών μας είναι η πτώση της δισκογραφίας και η υπερπληθώρα συγκροτημάτων. Με την ευκολία που παρέχει η τεχνολογία σήμερα, είναι πολύ εύκολο για τον οποιονδήποτε να αποκτήσει ψηφιακή δισκοθήκη με το πάτημα ενός κουμπιού και να μάθει ότι θέλει για τον οποιονδήποτε μουσικό σε οποιαδήποτε γωνιά της Γης. Ο ίδιος μπορεί να φτιάξει και μια μπάντα, να ηχογραφήσει το άλμπουμ του στο «προσωπικό» του στούντιο, να το κυκλοφορήσει μόνος του σε 1000 αντίτυπα ή στην δισκογραφική εταιρία του φίλου του, να το διαφημίσει στο website ενός άλλου φίλου και να στήσει μια ιστοσελίδα που μπορεί να μην έχει διαφορά από την αντίστοιχη των Iron Maiden… Τα πάντα εξομοιώθηκαν. Τα πάντα πλάτιασαν. Όλοι έγιναν «φίλοι» μεταξύ τους σε διάφορους ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης και η σημασία του Heavy Metal, όποια και αν είναι αυτή, όπως και αν την αντιλαμβάνεται ο καθένας, αν υπάρχει ή δεν υπάρχει, εξελίχθηκε ή μεταλλάχτηκε. Άλλαξε. Στον ευρύ χώρο του metal, η πληθώρα προσφοράς είναι απίστευτα μεγάλη και δυσανάλογή με την ζήτηση. Φαίνεται όμως, πως πάντα συνεχίζουν να υπάρχουν άνθρωποι που στηρίζουν τη μουσική και τους μουσικούς που αγαπάνε έμπρακτα και συνειδητά. Και οι ίδιοι οι μουσικοί, δημιουργούν μουσική με ενδιαφέρον, πάθος και όραμα. Άλλες εποχές λιγότερο, άλλες περισσότερο. Άλλωστε, οι τάσεις και η μουσική πάντα κάνουν κύκλους, και πάντα θα βρίσκεις πράγματα που θα μιλάνε στη καρδιά σου.

(πρώτη δημοσίευση στο www.cloakndagger.gr - 17/03/2011)